Αλήθειες για τις μαμάδες που έχουν κάνει καισαρική

Ο φυσιολογικός τοκετός μετά από την διενέργεια καισαρικής τομής μπορεί να επιχειρηθεί εφόσον η γυναίκα εκδηλώσει την επιθυμία στον Γυναικολόγο της κατά την διάρκεια της κύησης και αφού προηγουμένως ενημερωθεί έγκαιρα για τις εναλλακτικές λύσεις που είναι διαθέσιμες αλλά και τις αυστηρές προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατόν να επιχειρηθεί. Στην περίπτωση που υπάρχει κάποια από τις λεγόμενες απόλυτες ενδείξεις διενέργειας καισαρικής τομής όπως π.χ. ανώμαλη προβολή του εμβρύου, το ενδεχόμενο της απόπειρας διενέργειας κολπικού τοκετού αποκλείεται εξ’ αρχής. Σημαντικό ρόλο στην λήψη της απόφασης για τον τρόπο διενέργειας του τοκετού διαδραματίζει ο αριθμός των καισαρικών που έχουν προηγηθεί, το είδος της τομής που έχει γίνει στην μήτρα καθώς και η ύπαρξη και άλλων γυναικολογικών επεμβάσεων στη μήτρα στο ιατρικό ιστορικό της. Η απόπειρα διενέργειας κολπικού τοκετού μετά από καισαρική τομή προϋποθέτει άρτια οργανωμένο μαιευτικό τμήμα με άριστα εκπαιδευμένο προσωπικό προκειμένου να χειριστεί τον τοκετό και να αναγνωρίσει έγκαιρα την ύπαρξη κάποιας επιπλοκής και να οδηγηθεί η γυναίκα εγκαίρως στο χειρουργείο αν παραστεί ανάγκη. Για την επίτοκο που έχει στο ιστορικό της τουλάχιστον μία καισαρική τομή ισχύει ειδικό πρωτόκολλο χορήγησης φαρμάκων κατά τον τοκετό. Η ενίσχυση των ωδινών δεν ενδείκνυται, ούτε η πρόκληση τοκετού. Πρέπει να διενεργείται καρδιοτοκογραφία συνεχώς και ο Γυναικολόγος να ενημερώνεται τόσο για την εξέλιξη του τοκετού όσο και για κάθε ένδειξη δυσχέρειας του εμβρύου ή της μητέρας. Η σοβαρότερη επιπλοκή του κολπικού τοκετού είναι η ρήξη της μήτρας, που μπορεί να αποβεί μοιραία αν δεν αναγνωριστεί έγκαιρα. Τα σχετικά χαμηλά ποσοστά ρήξης μήτρας, που αναφέρονται στις έρευνες που δημοσιεύονται, οφείλονται κατά ένα μεγάλο ποσοστό στο γεγονός πως γίνεται αυστηρή επιλογή των γυναικών που επιτρέπεται να επιχειρήσουν τον κολπικό τοκετό, ή ακόμα και στο γεγονός πως οι επιπλοκές αναγνωρίζονται εγκαίρως και αντιμετωπίζονται με καισαρική τομή πριν καταλήξουν σε βλάβες όπως η ρήξη της μήτρας. Ο κολπικός τοκετός δεν επιτρέπεται να επιχειρηθεί σε όλες τις γυναίκες που έχουν γεννήσει με καισαρική τομή και είναι μία διαδικασία που -όταν επιλεγεί- παρουσιάζει αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών έναντι του φυσιολογικού τοκετού μία γυναίκας, που δεν έχει υποβληθεί στο παρελθόν σε χειρουργική επέμβαση στην μήτρα.
Ο Γυνα
ικολόγος που παρακολουθεί την γυναίκα κατά την διάρκεια της κύησης είναι εκείνος που θα την ενημερώσει σωστά και υπεύθυνα και θα της εξηγήσει τις επιλογές της προκειμένου στην συνέχεια να αποφασίσουν από κοινού ποιος είναι ο ενδεδειγμένος και ταυτόχρονα ασφαλής τρόπος γέννησης του παιδιού της. Στην Ελλάδα σχεδόν ένας στους δύο τοκετούς γίνεται με καισαρική τομή, τη στιγμή που στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό δεν ξεπερνά το 18%. Αρκετοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι η ελληνική αυτή «βιομηχανοποίηση» του τοκετού βολεύει τους γιατρούς. Άλλοι επιρρίπτουν μεγάλες ευθύνες στις γυναίκες, οι οποίες είτε λόγω αυστηρού προγράμματος θέλουν να γνωρίζουν πότε θα γεννήσουν, είτε φοβούνται τις ωδίνες του τοκετού. Επίσης το ότι πολλές γυναίκες πλέον στη χώρα μας γεννούν σε μεγαλύτερη ηλικία (30-38 χρόνων) από ό,τι παλαιότερα αυξάνει τις πιθανότητες καισαρικής.

Τη ζητούν οι γυναίκες
Πράγματι, το ποσοστό των γυναικών που ζητούν εξαρχής από τον γιατρό τους να γεννήσουν με καισαρική ολοένα και αυξάνεται. Οι γυναικολόγοι εξηγούν ότι οι συνηθέστεροι λόγοι που οι έγκυες ζητούν κάτι τέτοιο είναι δύο: φοβούνται τις ωδίνες του φυσιολογικού τοκετού και θέλουν να παραμείνει ο κόλπος τους ανέπαφος για να μην επηρεαστεί η μετέπειτα σεξουαλική ζωή τους. Οι ειδικοί εξηγούν ότι κατ’ αρχάς ο κόλπος της γυναίκας, όπως και όλα τα υπόλοιπα ζωτικά όργανά της, επανέρχονται στην αρχική τους κατάσταση λίγους μήνες μετά τον τοκετό. Όσο για τις ωδίνες, οι γυναικολόγοι εξηγούν ότι ο φυσιολογικός τοκετός υπερέχει της καισαρικής όχι μόνο επειδή απαιτεί σαφώς μικρότερη χειρουργική παρέμβαση, αλλά και επειδή, σε περίπτωση καισαρικής, οι επόμενοι τοκετοί (ιδιαίτερα μετά το δεύτερο παιδί) καθίστανται ολοένα και πιο δύσκολοι.
Δεν ταλαιπωρεί το παιδί
Πράγματι η καισαρική τομή είναι μια διαδικασία κατά την οποία το βρέφος δεν ταλαιπωρείται καθόλου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί ταλαιπωρείται στον φυσιολογικό τοκετό. Αντιθέτως, με τον φυσιολογικό τοκετό ενεργοποιούνται ταχύτερα ορισμένοι χρήσιμοι μηχανισμοί όπως η πνευμονική λειτουργία του παιδιού και η παραγωγή γάλακτος της μητέρας. Επιπλέον, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι ένας φυσιολογικός τοκετός θα είναι δύσκολος. Στατιστικά εκτιμάται ότι μόνο 10-15% των φυσιολογικών τοκετών παρουσιάζουν δυσκολία.
Η έγκυος είναι «υπερήλικη»
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά μια έγκυος άνω των 35 χρόνων θεωρείται υπερήλικη. H μεγάλη ηλικία της γυναίκας συχνά κάνει τον γιατρό πιο επιφυλακτικό στα πιθανά προβλήματα που μπορεί να παρουσιαστούν στον τοκετό, με αποτέλεσμα να επιλέγει την καισαρική τομή ως την πρακτική με το μικρότερο ρίσκο για το παιδί. Πλέον η ηλικία που οι γυναίκες τεκνοποιούν είναι άνω των 30 ετών και γι’ αυτόν τον λόγο έχει αυξηθεί το ποσοστό των καισαρικών.

Η γυναίκα έχει προβλήματα υγείας
Η καισαρική επιλέγεται σε πολλές περιπτώσεις όταν η γυναίκα έχει παρουσιάσει υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη κατά τη διάρκεια της κύησης. Επίσης, γίνεται καισαρική όταν η έγκυος έχει ιστορικό έρπητα των γεννητικών οργάνων – γιατί το παιδί μπορεί να μολυνθεί καθώς περνάει από τον γεννητικό σωλήνα. Όσον αφορά τη μυωπία, συνήθως επιλέγεται ο φυσιολογικός τοκετός με επισκληρίδιο αναισθησία, ώστε να μην πιέζεται η γυναίκα. Ωστόσο, η τελική επιλογή τού αν ο τοκετός θα είναι φυσιολογικός ή με καισαρική γίνεται πάντα μετά την υπεύθυνη γνώμη του οφθαλμίατρου της γυναίκας.

Η γυναίκα έχει κάνει αφαίρεση ινομυωμάτων
Σε μια γυναίκα που έχει χειρουργηθεί για την αφαίρεση ινομυωμάτων είναι πιθανό ότι ο γυναικολόγος της θα της συστήσει να γεννήσει με καισαρική, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας και ρήξης της ουλής στο σημείο της επέμβασης σε περίπτωση φυσιολογικού τοκετού.

Ένας φυσιολογικός τοκετός μπορεί όμως να καταλήξει σε καισαρική όταν:
Παρατηρείται δυσφορία του παιδιού
Εάν παρατηρηθεί σοβαρή αλλοίωση των παλμών του παιδιού (βραδυκαρδία), ο γιατρός είναι πολύ πιθανό ότι θα προχωρήσει σε καισαρική.
Ο τοκετός δεν εξελίσσεται
Είναι πιθανό μια γυναίκα να προσπαθεί να γεννήσει φυσιολογικά, αλλά η διαστολή του τραχήλου της να μην έχει φτάσει στα επιθυμητά 10 εκατοστά. Σε αυτήν την περίπτωση ο γιατρός θα κάνει καισαρική τομή.
Όταν παρουσιαστούν επιπλοκές
Mια σοβαρή αιμορραγία οφειλόμενη π.χ. σε αποκόλληση του πλακούντα ή μια ήδη προβληματική θέση του πλακούντα χαμηλά μέσα στη μήτρα θα οδηγήσουν τον γιατρό σε καισαρική τομή.