Ζούνε Βέροια, εργάζονται σε Αθήνα & Θεσσαλονίκη - Η τηλεργασία ήρθε στην ζωή μας

Τα τελευταία χρόνια η τηλεργασία παρουσιάστηκε ως η μεγάλη τομή που θα άλλαζε ριζικά τον τρόπο που ζούμε και επενδύουμε. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες πράγματι επηρέασε βαθιά τις αγορές κατοικίας και γραφείων. Στην Ελλάδα όμως -και ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα- η εικόνα είναι πιο προσγειωμένη.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα παραμένει χαμηλά στην κατάταξη της τηλεργασίας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ποσοστά πλήρους ή συστηματικής εργασίας από το σπίτι είναι μονοψήφια, ενώ εκτός Αττικής καταγράφονται ακόμη χαμηλότερα. Μελέτες του ΣΕΒ επισημαίνουν ότι μόνο ένα περιορισμένο ποσοστό εργαζομένων έχει αντικείμενο που επιτρέπει πραγματική εξ αποστάσεως εργασία.

Αν διαβάσει κανείς μόνο αυτά τα στοιχεία, θα μπορούσε εύκολα να συμπεράνει ότι η τηλεργασία δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά ακινήτων της Βόρειας Ελλάδας. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη.

Η τηλεργασία στη Βόρεια Ελλάδα δεν είναι μαζικό ρεύμα. Είναι όμως ένας δείκτης αλλαγής προτιμήσεων. Το ερώτημα δεν είναι πόσοι τηλεργάζονται. Το ερώτημα είναι ποιοι.

Η τηλεργασία στην Ελλάδα συγκεντρώνεται κυρίως σε επαγγελματίες του τομέα της τεχνολογίας, των χρηματοοικονομικών, των συμβουλευτικών υπηρεσιών, σε στελέχη πολυεθνικών εταιρειών και σε εργαζόμενους που συνδέονται με διεθνή δίκτυα. Πρόκειται για ανθρώπους με σταθερό και συχνά υψηλότερο εισόδημα, με μεγαλύτερη ευελιξία και με δυνατότητα επιλογής τόπου κατοικίας.

Σε μια αγορά όπως το real estate, η επιρροή μιας ομάδας δεν μετριέται μόνο αριθμητικά. Μετριέται και με όρους αγοραστικής δύναμης και ποιοτικών απαιτήσεων.

Στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται μια σταδιακή μετατόπιση ζήτησης προς κατοικίες με καλύτερες προδιαγραφές: μεγαλύτερη επιφάνεια, ξεχωριστό χώρο που μπορεί να λειτουργήσει ως γραφείο, υψηλότερη ενεργειακή κλάση, καλύτερη ποιότητα κατασκευής. Η υβριδική εργασία -ακόμη και δύο ημέρες την εβδομάδα από το σπίτι- αλλάζει τις προτεραιότητες μιας οικογένειας.

Η καθημερινή μετακίνηση παύει να είναι το μοναδικό κριτήριο. Η ποιότητα ζωής αποκτά μεγαλύτερο βάρος. Περιοχές όπως η Πυλαία, η Θέρμη ή η Καλαμαριά κερδίζουν έδαφος γιατί συνδυάζουν πρόσβαση στο πολεοδομικό συγκρότημα με πιο άνετο οικιστικό περιβάλλον. Η Πυλαία ειδικά εξελίσσεται σε ένα σύγχρονο επιχειρηματικό και οικιστικό σημείο αναφοράς, όπου η παρουσία γραφείων και η ανάπτυξη κατοικίας συνυπάρχουν λειτουργικά.

Παράλληλα, σε παραθαλάσσιες ζώνες της Βόρειας Ελλάδας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Χαλκιδική, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για κατοικίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο ως θερινή επιλογή αλλά και ως εναλλακτική βάση διαμονής για συγκεκριμένες περιόδους του έτους. Δεν μιλάμε για μόνιμη μετακίνηση πληθυσμού. Μιλάμε για ευελιξία στη διαμονή.

Ακόμη πιο διακριτικό είναι το φαινόμενο σε πόλεις όπως η Κατερίνη, η Βέροια ή η Δράμα. Δεν υπάρχει μαζική επιστροφή. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις επαγγελματιών που διατηρούν εργασία με έδρα την Αθήνα ή το εξωτερικό και επιλέγουν να ζουν σε πόλεις με χαμηλότερο κόστος και διαφορετική ποιότητα καθημερινότητας. Σε αυτές τις αγορές, ακόμη και λίγες τέτοιες μετακινήσεις μπορούν να επηρεάσουν συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων.

Στα επαγγελματικά ακίνητα, η επίδραση είναι επίσης πιο ποιοτική παρά ποσοτική. Η Θεσσαλονίκη δεν γνώρισε απότομη εγκατάλειψη γραφείων. Οι επιχειρήσεις όμως επανεξετάζουν τα τετραγωνικά που χρειάζονται και τη λειτουργικότητα των χώρων. Προτιμώνται σύγχρονα κτίρια με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα, τεχνολογικές υποδομές και δυνατότητα ευελιξίας. Τα παλαιότερα γραφεία χωρίς αναβάθμιση πιέζονται περισσότερο.

Η τηλεργασία δεν κατήργησε το γραφείο. Απλώς το ανάγκασε να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του. Για τη Βόρεια Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι σαφές: δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια δημογραφική ανατροπή. Δεν παρατηρείται μαζική μετακίνηση πληθυσμού από την Αττική προς τη Θεσσαλονίκη ή την περιφέρεια. Ωστόσο, υπάρχει μια μεταβολή συμπεριφοράς σε ένα συγκεκριμένο, οικονομικά ενεργό κοινό.

Αυτή η μεταβολή επηρεάζει:

• τον τύπο κατοικίας που αναζητείται,
• την αξία της ενεργειακής απόδοσης,
• τη σημασία της ποιότητας κατασκευής,
• την προτίμηση σε περιοχές με καλύτερη ισορροπία μεταξύ εργασίας και καθημερινότητας.

Σε μια ώριμη αγορά, τέτοιες μετατοπίσεις έχουν σημασία. Όχι γιατί αλλάζουν τα πάντα, αλλά γιατί διαμορφώνουν σταδιακά νέες σταθερές.

Η τηλεργασία στη Βόρεια Ελλάδα δεν είναι μαζικό ρεύμα. Είναι όμως ένας δείκτης αλλαγής προτιμήσεων. Και στις αγορές ακινήτων, οι αλλαγές στις προτιμήσεις συχνά προηγούνται των αλλαγών στις τιμές.

Για τους επενδυτές και τους ιδιοκτήτες, το ζητούμενο δεν είναι να αναζητούν εντυπωσιακούς τίτλους. Είναι να διαβάζουν έγκαιρα αυτές τις λεπτές μετατοπίσεις. Εκεί διαμορφώνεται το επόμενο στάδιο της αγοράς.

Πηγή