H «οδύσσεια» των οδηγών από Ηγουμενίτσα μέχρι τη Bέροια: Ένα απέραντο εργοτάξιο χιλιομέτρων - 35 σήραγγες περιμένουν πιστοποίηση

Από την Ηγουμενίτσα μέχρι τη Θεσσαλονίκη, ένας από τους σημαντικότερους αυτοκινητοδρόμους της χώρας θυμίζει εδώ και μήνες ένα απέραντο εργοτάξιο. Κώνοι, κλειστές λωρίδες, χαμηλότερα όρια ταχύτητας και διαδοχικές στενώσεις συνοδεύουν τους οδηγούς σε μεγάλο μέρος της διαδρομής, με το μεγαλύτερο πρόβλημα να εντοπίζεται στις σήραγγες.

Όπως αναφέρει το ereportaz.gr, συνολικά 35 σήραγγες του δυτικού τμήματος της Εγνατίας βρίσκονται σε καθεστώς περιορισμένης κυκλοφορίας, με τα οχήματα να κινούνται σε μία λωρίδα στο πλαίσιο προσωρινών μέτρων μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις και πιστοποιήσεις.

Το παράδοξο είναι ότι οι οδηγοί ζουν αυτή την κατάσταση εδώ και μήνες, ενώ οι ουσιαστικές εργασίες αναβάθμισης των σηράγγων μπαίνουν τώρα στην κύρια φάση τους.

Από την Ηγουμενίτσα μέχρι τη Bέροια

Η διαδρομή προς τα Ιωάννινα, το Μέτσοβο, τα Γρεβενά, την Κοζάνη, τη Βέροια και τελικά τη Θεσσαλονίκη περνά μέσα από ένα από τα δυσκολότερα γεωμορφολογικά ανάγλυφα της Ευρώπης.

Η Εγνατία κατασκευάστηκε ακριβώς για να μετατρέψει αυτή τη δύσκολη διαδρομή σε έναν σύγχρονο και ασφαλή αυτοκινητόδρομο.

Σήμερα, όμως, σε πολλά σημεία η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η μία λωρίδα κλείνει, η κυκλοφορία διοχετεύεται στην άλλη και οι ταχύτητες μειώνονται. Όταν αυξηθεί η κίνηση ή παρουσιαστεί ακόμη και μία απλή βλάβη οχήματος, οι καθυστερήσεις μπορούν να γίνουν σημαντικές.

Μέσα στο καλοκαίρι καταγράφηκαν περιστατικά με οχήματα να κινούνται με πολύ χαμηλές ταχύτητες σε τμήματα της Εγνατίας και ουρές να σχηματίζονται προς το Μέτσοβο.

35 σήραγγες περιμένουν πιστοποίηση

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται οι σήραγγες. Οι περιορισμοί συνδέονται με τη διαδικασία αναβάθμισης και πιστοποίησής τους και κυρίως με απαιτήσεις που αφορούν την ασφάλεια και την πυρασφάλεια.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, ανάλογα με τη σήραγγα, συστήματα πυρανίχνευσης και πυρασφάλειας, εξαερισμού και διαχείρισης καπνού, φωτισμό ασφαλείας, σήμανση, εξόδους διαφυγής και συστήματα παρακολούθησης και αντιμετώπισης συμβάντων.

Δεν πρόκειται για δευτερεύουσες παρεμβάσεις, αλλά για συστήματα που σε περίπτωση πυρκαγιάς, σύγκρουσης ή άλλου σοβαρού περιστατικού μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά για την ασφαλή εκκένωση μιας σήραγγας και την επέμβαση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Γι’ αυτό και προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι το 2026 συζητάμε ακόμη για την ολοκλήρωση της πιστοποίησης τόσων σηράγγων ενός αυτοκινητοδρόμου που λειτουργεί εδώ και χρόνια.

Οι περιορισμοί προηγήθηκαν των μεγάλων έργων

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής κατάστασης. Οι οδηγοί βιώνουν τις στενώσεις εδώ και πολλούς μήνες. Κι όμως, τον Σεπτέμβριο ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος ανακοίνωσε ότι τα πρώτα εργοτάξια για την αναβάθμιση των σηράγγων αναμένεται να αναπτυχθούν τον Οκτώβριο, αφού προηγηθεί η έγκριση των σχετικών μελετών από τον Ανεξάρτητο Μηχανικό.

Η χρονική ακολουθία είναι χαρακτηριστική:

Πρώτα ήρθαν οι περιορισμοί και μήνες αργότερα ακολουθούν τα κύρια έργα αναβάθμισης. Η επίσημη εξήγηση είναι ότι οι στενώσεις δεν αποτελούν αποκλειστικά εργοταξιακές ρυθμίσεις, αλλά εφαρμόζονται και ως προσωρινά μέτρα ασφαλείας μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες εργασίες και πιστοποιήσεις.

Αυτό εξηγεί γιατί ένας οδηγός μπορεί να διανύει χιλιόμετρα με κλειστή λωρίδα χωρίς να βλέπει μπροστά του συνεργείο να εργάζεται. Δεν αλλάζει όμως την πραγματικότητα της καθημερινής μετακίνησης.

Ευρωπαϊκές προδιαγραφές από το 2007

Ο Νίκος Ταχιάος έχει αναφερθεί δημοσίως στις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές για τις οδικές σήραγγες και στην ανάγκη να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας.

Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για την ασφάλεια των μεγάλων οδικών σηράγγων έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία ήδη από το 2007.

Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, δεκάδες σήραγγες ενός από τους μεγαλύτερους αυτοκινητοδρόμους της χώρας εξακολουθούν να βρίσκονται σε καθεστώς περιορισμένης κυκλοφορίας μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες και παρεμβάσεις.

Οι εργαζόμενοι δίνουν διαφορετική εικόνα

Οι εργαζόμενοι της πρώην Εγνατίας Οδού έχουν παρουσιάσει μια διαφορετική εκδοχή. Σύμφωνα με τη θέση τους, πριν από την αλλαγή του καθεστώτος λειτουργίας του αυτοκινητοδρόμου 19 σήραγγες ήταν ήδη πιστοποιημένες, ενώ άλλες 16 βρίσκονταν σε διαδικασία πιστοποίησης.

Υποστηρίζουν ακόμη ότι οι σχετικές εργασίες είχαν προχωρήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό, τον οποίο προσδιορίζουν περίπου στο 90%.

Πρόκειται για ισχυρισμούς των εργαζομένων και όχι για ανεξάρτητο τεχνικό πόρισμα. Αποτελούν όμως σημαντικό κομμάτι της συνολικής εικόνας, καθώς δείχνουν ότι το ζήτημα των πιστοποιήσεων και των απαιτούμενων παρεμβάσεων προηγείται της σημερινής κατάστασης.

Οι ίδιοι έχουν χρησιμοποιήσει μία χαρακτηριστική φράση:

• «Ένα απέραντο εργοτάξιο χωρίς έργα»
• «Έργα ακούμε, όμως έργα δεν βλέπουμε»

Ανάλογη είναι η εικόνα που μεταφέρει στην καταγγελία της οδηγός από τα Ιωάννινα, η οποία ταξιδεύει συχνά προς τη Θεσσαλονίκη.

«Από τα Χριστούγεννα του 2025 είμαστε οι οδηγοί υποχρεωμένοι να ακολουθούμε μία μόνο λωρίδα, αφού η άλλη είναι κλειστή για πολλά χιλιόμετρα και κυρίως σε όλα τα τούνελ της διαδρομής», αναφέρει. Και συνεχίζει:

«Η δικαιολογία είναι ότι γίνονται έργα. Έργα ακούμε, όμως, και έργα δεν βλέπουμε». Η ίδια περιγράφει σημαντική αύξηση του χρόνου μετακίνησης και προσθέτει: «Δεν φτάνει που έχει αυξηθεί ο χρόνος ταξιδιού μας, πληρώνουμε και διόδια για την ταλαιπωρία».

Η ακριβής αύξηση του χρόνου μιας διαδρομής εξαρτάται από την κίνηση και τις εκάστοτε κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Η πολύμηνη παρουσία των περιορισμών, όμως, αποτελεί πραγματικότητα για τους χρήστες του δρόμου.

Μία λωρίδα, αλλά διόδια κανονικά

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημεία που προκαλούν τη μεγαλύτερη αγανάκτηση. Ο πολίτης καταβάλλει κανονικά το αντίτιμο των διοδίων, την ώρα που σε δεκάδες σήραγγες χρησιμοποιεί έναν αυτοκινητόδρομο με μειωμένη κυκλοφοριακή ικανότητα.

Μία λωρίδα αντί για δύο σημαίνει χαμηλότερες ταχύτητες, περιορισμένη δυνατότητα προσπέρασης και μεγαλύτερη πιθανότητα δημιουργίας ουρών όταν αυξάνεται η κίνηση. Και η κατάσταση αυτή δεν διαρκεί λίγες ημέρες. Διαρκεί μήνες.

Παραχώρηση 1,275 δισεκατομμυρίων ευρώ

Την ίδια περίοδο η Εγνατία πέρασε σε νέο καθεστώς λειτουργίας. Στις 30 Δεκεμβρίου 2025 ξεκίνησε η 35ετής παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου και των τριών κάθετων αξόνων του. Το εφάπαξ τίμημα προς το Ελληνικό Δημόσιο ανήλθε σε 1,275 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η σύμβαση αφορά οδικό δίκτυο άνω των 1.000 χιλιομέτρων μαζί με τους κάθετους άξονες, ενώ προβλέπει επενδύσεις άνω των 420 εκατομμυρίων ευρώ κατά την πρώτη πενταετία και πρόγραμμα βαριάς συντήρησης που σε βάθος 35ετίας ξεπερνά τα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Τα 1,275 δισ. ευρώ δεν αποτελούν το κόστος των σημερινών εργασιών, αλλά το τίμημα της παραχώρησης. Τα μεγέθη, ωστόσο, δείχνουν την οικονομική αξία και τη σημασία του συγκεκριμένου οδικού άξονα. Οικονομικά

Τι ισχύει για τις φήμες περί στατικότητας

Η πολύμηνη κατάσταση έχει γεννήσει ακόμη και φόβους στους οδηγούς. Στην καταγγελία που βρίσκεται στη διάθεσή μας αναφέρεται ότι κυκλοφορούν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι λωρίδες έχουν κλείσει λόγω ανησυχίας για τη στατικότητα των σηράγγων και προκειμένου να μειωθούν οι κραδασμοί από τη διέλευση των οχημάτων.

Από τα στοιχεία της έρευνάς μας δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Δεν εντοπίσαμε επίσημη τεχνική πληροφορία που να συνδέει τις σημερινές στενώσεις με διαπιστωμένο πρόβλημα στατικής επάρκειας των σηράγγων.

Οι επίσημες εξηγήσεις αφορούν την πιστοποίηση, την πυρασφάλεια και γενικότερα την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας. Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς η αναπαραγωγή μιας ανεπιβεβαίωτης πληροφορίας περί στατικότητας θα μπορούσε να προκαλέσει αδικαιολόγητη ανησυχία στους οδηγούς.

Ένα απέραντο εργοτάξιο χιλιομέτρων

Αυτή είναι τελικά η εικόνα της Εγνατίας Οδού το 2026. Ένας οδηγός ξεκινά από το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, περνά από τα Ιωάννινα, διασχίζει το ορεινό ανάγλυφο προς το Μέτσοβο και τα Γρεβενά, συνεχίζει προς Κοζάνη και Βέροια και φτάνει στη Θεσσαλονίκη συναντώντας στη διαδρομή στενώσεις, κλειστές λωρίδες και διαδοχικούς περιορισμούς. Οι οδηγοί υφίστανται την κατάσταση εδώ και μήνες, ενώ τα κύρια έργα αναβάθμισης μπαίνουν τώρα στην επόμενη φάση.

Η Εγνατία είναι ένας από τους σημαντικότερους αυτοκινητοδρόμους της Ελλάδας. Η εικόνα της δεν μπορεί να παραπέμπει επ’ αόριστον σε ένα ατελείωτο εργοτάξιο. Ο οδηγός πληρώνει για έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο και δικαιούται έναν δρόμο ασφαλή, πλήρως λειτουργικό και με τις λωρίδες του ανοιχτές.