Καταναλωτές σε «χειμερινή» ψυχολογία - Υποχωρεί η εμπιστοσύνη, βαθαίνει η απαισιοδοξία

Πιέσεις σε εισοδήματα, κατάρρευση αποταμίευσης και φρένο σε δαπάνες - Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΙΟΒΕ

Με την ακρίβεια να μην περιορίζεται στα καύσιμα, αλλά να διαχέεται σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, η κατανάλωση στην αγορά εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Η έρευνα του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε εκ νέου τον Απρίλιο και η απαισιοδοξία παραμένει κυρίαρχη. 

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στις -54,7 μονάδες, έναντι -52,5 τον Μάρτιο, επιβεβαιώνοντας ότι οι Έλληνες εξακολουθούν να είναι με διαφορά οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακολουθούν οι καταναλωτές της Ρουμανίας και της Σλοβενίας.

Παράλληλα, πάνω από 7 στα 10 νοικοκυριά στην Ελλάδα περιμένουν νέα άνοδο των τιμών, ενώ το 63% δηλώνει ότι με δυσκολία βγάζει το μήνα.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, τα νοικοκυριά δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώθηκε αισθητά το τελευταίο 12μηνο, με τον σχετικό δείκτη να κατρακυλά στις -55,1 μονάδες. Επτά στους δέκα καταναλωτές βλέπουν επιδείνωση, ενώ η βελτίωση αποτελεί σχεδόν ανύπαρκτο σενάριο.

Αντίστοιχα απαισιόδοξες είναι και οι προσδοκίες για το μέλλον. Το 69% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα χειροτερεύσει μέσα στους επόμενους 12 μήνες, με τον δείκτη να υποχωρεί περαιτέρω στις -54,6 μονάδες. Το ίδιο σκηνικό αποτυπώνεται και στις εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας της χώρας, όπου τρεις στους τέσσερις καταναλωτές προβλέπουν επιδείνωση.

Πίεση στα εισοδήματα

Η πίεση στα εισοδήματα μεταφράζεται άμεσα σε αλλαγή συμπεριφοράς. Η πρόθεση για μεγάλες αγορές εξασθενεί, με το 58% να δηλώνει ότι θα περιορίσει τις δαπάνες του, ενώ η αποταμίευση καταγράφει ελεύθερη πτώση. Ο σχετικός δείκτης βυθίστηκε στις -74,9 μονάδες, με σχεδόν εννέα στα δέκα νοικοκυριά να θεωρούν απίθανη οποιαδήποτε αποταμίευση μέσα στο έτος.

Περιμένουν άνοδο τιμών

Την ίδια ώρα, οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν ισχυρές. Το 75% των καταναλωτών αναμένει συνέχιση της ανόδου των τιμών, ενισχύοντας το αίσθημα ανασφάλειας. Αν και οι προβλέψεις για την ανεργία εμφανίζουν μικρή αποκλιμάκωση, η συνολική εικόνα δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας.

Ενδεικτική της οικονομικής στενότητας είναι και η καθημερινότητα των νοικοκυριών, με το 63% να δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ αυξάνεται το ποσοστό όσων αναγκάζονται να αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Παράλληλα, ενισχύεται η αβεβαιότητα για το μέλλον, με σχεδόν δύο στους τρεις να θεωρούν δύσκολη την πρόβλεψη της οικονομικής τους πορείας.

Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τις μεγάλες επενδύσεις των νοικοκυριών. Η πρόθεση αγοράς ή κατασκευής κατοικίας παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, ενώ καταγράφεται σημαντική υποχώρηση και στις δαπάνες για ανακαίνιση ή βελτίωση κατοικίας. Πρόκειται για ενδείξεις που προμηνύουν ασθενική ιδιωτική κατανάλωση και περιορισμένη δυναμική στην οικονομία.

Πηγή