Παρέμβαση του Επιμελητηρίου για τα σχέδια πλευρικών διοδίων στο Νησέλι

Ανησυχία και αντιδράσεις προκαλεί στην Ημαθία η ενδεχόμενη εγκατάσταση πλευρικών διοδίων στην περιοχή Νησελούδι, στον Δήμο Αλεξάνδρειας. Το Επιμελητήριο Ημαθίας, με επίσημη επιστολή που υπογράφει ο A’ αντιπρόεδρος Σωτήρης Σκουρόπουλος προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ζητά άμεση και σαφή ενημέρωση για τον σχεδιασμό του έργου, καθώς και αναστολή κάθε σχετικής ενέργειας μέχρι να προηγηθεί θεσμική διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς.

Όπως επισημαίνεται, η επιβολή νέων διοδίων ενδέχεται να επιβαρύνει δυσανάλογα τις καθημερινές τοπικές μετακινήσεις εργαζομένων και επαγγελματιών, αυξάνοντας το μεταφορικό κόστος για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση, στο εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων, στις μεταφορές και στα logistics. Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στον βασικό οδικό άξονα αποτελεί βασική προϋπόθεση λειτουργίας της τοπικής οικονομίας και όχι πολυτέλεια.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι το κόστος διοδίων έχει ήδη αυξηθεί στους κεντρικούς οδικούς άξονες, με τις πρόσφατες αναπροσαρμογές τιμών στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, γεγονός που –όπως τονίζεται– καθιστά οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση σωρευτικά και δυσμενή για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, τίθεται ζήτημα δικαιοσύνης και αναλογικότητας στη χρέωση, καθώς το υφιστάμενο σύστημα κατ’ αποκοπή πληρωμής οδηγεί σε δυσανάλογη επιβάρυνση όσων πραγματοποιούν μικρές αποστάσεις, ενώ ενισχύει και την τάση για παρακάμψεις μέσω τοπικών οδών.

Μεταξύ άλλων, το Επιμελητήριο ζητά επίσημη ενημέρωση για το αν υπάρχει εγκεκριμένος σχεδιασμός, πλήρη τεκμηρίωση του έργου με τις σχετικές μελέτες, αναστολή κάθε διαδικασίας έως την ολοκλήρωση διαβούλευσης, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις προστασίας για τοπικές μετακινήσεις και επαγγελματικά οχήματα, εφόσον προχωρήσει οποιαδήποτε μορφή διοδίων. Παράλληλα, ζητά τη σύγκληση άμεσης σύσκεψης εργασίας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Αναλυτικά η επιστολή του Επιμελητηρίου Ημαθίας:

Θέμα: «Αίτημα άμεσης επίσημης ενημέρωσης και αναστολής ενεργειών για την εγκατάσταση λειτουργία πλευρικών διοδίων στην περιοχή Νησελούδι (Δήμος Αλεξάνδρειας, Π.Ε. Ημαθίας) – Ανάγκη δίκαιου, αναλογικού συστήματος χρέωσης και ειδικών ρυθμίσεων για τοπικές μετακινήσεις και παραγωγική δραστηριότητα»

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Το Επιμελητήριο Ημαθίας, ως θεσμικός εκπρόσωπος των επιχειρήσεων του Νομού και της παραγωγικής οικονομίας της περιοχής, απευθύνεται σε εσάς με αίσθημα ευθύνης και με σαφή θέση: η πιθανή εγκατάσταση και λειτουργία πλευρικών διοδίων στην περιοχή Νησελούδι, στα όρια του Δήμου Αλεξάνδρειας, αποτελεί εξέλιξη με σοβαρότατες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις για την Ημαθία και τη Δυτική Κεντρική Μακεδονία συνολικά.

Η Ημαθία στηρίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στη μεταποίηση και στο εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων, στις μεταφορές, στα logistics, στην τροφοδοσία της αγοράς και στην καθημερινή διακίνηση εργαζομένων και επαγγελματικών οχημάτων. Η πρόσβαση στον βασικό οδικό κορμό δεν είναι «πολυτέλεια» αλλά προϋπόθεση λειτουργίας της οικονομίας. Η προσθήκη νέων πλευρικών διοδίων, ειδικά όταν αυτά επιβαρύνουν δυσανάλογα τις μικρές τοπικές μετακινήσεις, ισοδυναμεί με επιβολή πρόσθετου κόστους που δεν απορροφάται εύκολα: μετακυλίεται στις τιμές, συρρικνώνει περιθώρια, μειώνει ανταγωνιστικότητα και, τελικά, αναστέλλει επενδύσεις και θέσεις εργασίας.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο οξύ καθώς το συνολικό κόστος διοδίων έχει ήδη αυξηθεί στον κεντρικό οδικό άξονα που εξυπηρετεί άμεσα τις επιχειρήσεις της περιοχής. Υπενθυμίζουμε ότι στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου τέθηκαν σε ισχύ αναπροσαρμογές τιμών από 1/1/2025 (00:01), ενώ από 1/1/2026 (00:01) εφαρμόζεται εκ νέου νεότερος τιμοκατάλογος, επιβαρύνοντας περαιτέρω μετακινήσεις και μεταφορές. Σε αυτό το πλαίσιο, οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση στην Εγνατία Οδό και ειδικά με πλευρικά διόδια σε κόμβους τοπικές διαδρομές θα λειτουργήσει σωρευτικά και δυσμενώς.

Πέρα από το κόστος, υπάρχει και κρίσιμο ζήτημα δικαιοσύνης και αναλογικότητας. Το υφιστάμενο “ανοικτό” μοντέλο πληρωμής (κατ’ αποκοπή διέλευση) δεν εξασφαλίζει ίση μεταχείριση: ο πολίτης ή ο επαγγελματίας που μετακινείται λίγα χιλιόμετρα πληρώνει δυσανάλογα σε σχέση με εκείνον που διανύει πολύ μεγαλύτερη απόσταση. Με απλά λόγια, δεν πληρώνουμε «όσο χρησιμοποιούμε». Αυτό είναι αντικίνητρο για την παραγωγή, και ταυτόχρονα ωθεί σε παρακάμψεις μέσω τοπικών οδών, επιβαρύνοντας οικισμούς, οδική ασφάλεια και περιβάλλον.

Με βάση τα παραπάνω, το Επιμελητήριο Ημαθίας ζητά άμεσα και επίσημα:

1. Έγγραφη, σαφή ενημέρωση για το αν υφίσταται εγκεκριμένος σχεδιασμός εγκατάστασης και λειτουργίας πλευρικών διοδίων στην περιοχή Νησελούδι. Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, να κοινοποιηθούν: ακριβές σημείο συντεταγμένες, τεχνική διάταξη, προβλεπόμενος χρόνος έναρξης εργασιών και λειτουργίας, καθώς και ο φορέας υλοποίησης λειτουργίας.

2. Την πλήρη τεκμηρίωση του έργου (μελέτες σκοπιμότητας, κυκλοφοριακή ανάλυση, κοινωνικοοικονομική αποτίμηση επιπτώσεων, εκτίμηση επιπτώσεων σε τοπικές μετακινήσεις και στο μεταφορικό κόστος επιχειρήσεων, καθώς και κάθε σχετική περιβαλλοντική και αδειοδοτική πράξη). Η τοπική οικονομία δεν μπορεί να κληθεί να πληρώσει χωρίς προηγούμενη αποτίμηση.

3. Την άμεση αναστολή κάθε διαδικασίας ή τεχνικής ενέργειας που σχετίζεται με πλευρικά διόδια στην ανωτέρω περιοχή, έως ότου ολοκληρωθεί θεσμική ενημέρωση και ουσιαστική διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς (Δήμος, Περιφέρεια Π.Ε., Επιμελητήριο, επαγγελματικές οργανώσεις, εκπροσώπους μεταφορέων και παραγωγικού ιστού).

4. Δέσμη ειδικών ρυθμίσεων προστασίας τοπικών μετακινήσεων και της παραγωγικής δραστηριότητας, εφόσον (παρά τις αντιρρήσεις μας) προχωρήσει οποιαδήποτε μορφή επιβολής διοδίων στην περιοχή:

α) εφαρμογή πραγματικά αναλογικής χρέωσης (πληρωμή ανά χιλιόμετρο) με ηλεκτρονικό διαλειτουργικό σύστημα, ώστε να αποκατασταθεί η αρχή της αναλογικότητας, β) θεσμοθέτηση “τοπικού πακέτου ή πάσου” ή ουσιαστικών εκπτώσεων για μόνιμους κατοίκους και εργαζομένους που πραγματοποιούν καθημερινές μετακινήσεις, γ) ειδικές προβλέψεις για επαγγελματικά οχήματα τροφοδοσίας, μεταφοράς ευπαθών προϊόντων, αγροτικών προϊόντων και μεταποίησης (ψυγεία, φορτηγά διανομών), ώστε να μην τιμωρείται η παραγωγή και η εξαγωγική δραστηριότητα.

5. Σύγκληση άμεσης σύσκεψης εργασίας υπό το Υπουργείο, με συμμετοχή του Δήμου Αλεξάνδρειας, της Περιφέρειας Π.Ε. Ημαθίας, του Επιμελητηρίου Ημαθίας και των εμπλεκομένων φορέων (παραχωρησιούχου), πριν από οποιαδήποτε μη αναστρέψιμη απόφαση. Ζητούμε συγκεκριμένη ημερομηνία εντός εύλογου και σύντομου χρονικού διαστήματος.

Κύριε Υπουργέ,

Το Επιμελητήριο Ημαθίας δεν αντιμετωπίζει το θέμα επικοινωνιακά ούτε περιστασιακά. Το αντιμετωπίζει ως ζήτημα επιβίωσης και προοπτικής ενός παραγωγικού τόπου. Οι επιχειρήσεις της Ημαθίας καλούνται ταυτόχρονα να ανταγωνιστούν διεθνώς, να απορροφήσουν ενεργειακό και μισθολογικό κόστος, να ανταποκριθούν σε απαιτήσεις ποιότητας και logistics. Δεν είναι θεμιτό να προστίθεται “κόφτης” ανταγωνιστικότητας μέσω άδικης και μη αναλογικής χρέωσης μετακινήσεων.

Αναμένουμε επίσημη έγγραφη απάντηση επί των ανωτέρω και κοινοποίηση των σχετικών εγγράφων και μελετών. Δηλώνουμε δε ότι θα εξαντλήσουμε κάθε θεσμικό μέσο (παρεμβάσεις, συναντήσεις, ενημέρωση αρμόδιων αρχών και εκπροσώπων) ώστε να διασφαλιστεί λύση δίκαιη, αναλογική και συμβατή με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας.