Η Βουλγαρία θυμίζει πόσο φτηνή ήταν η ζωή στην Ελλάδα πριν το ευρώ

Κάποτε, υπήρχε μια γειτονική χώρα που ήταν η εύκολη λύση όποτε χρειαζόμασταν ένα ταξίδι. Ένας κοντινός προορισμός που όλοι είχαμε τιμήσει με κάποιο τρόπο στη ζωή μας – άλλοι για ένα Σαββατοκύριακο στην πανέμορφη και πλούσια σε ιστορία πρωτεύουσα, άλλοι για το Μπάνσκο όσο ήταν ακόμη φοιτητές και έψαχναν σημειώσεις (δεν κρίνουμε), άλλοι που μένουν μόνιμα στη βόρεια Ελλάδα και περνούσαν τα σύνορα πολύ πιο τακτικά, για να φουλάρουν βενζίνη το αμάξι τους.

Κάποτε, υπήρχε μια χώρα πραγματικά φθηνή για τα ελληνικά δεδομένα, που την έλεγαν Βουλγαρία.

Ώσπου γύρισε ο χρόνος στο 2026 και μέσα στη δίνη του νέου ψυχροπολεμικού τοπίου που απλώνεται όλο και πιο εφιαλτικά, η φτωχή πλην τίμια Βουλγαρία υιοθέτησε το ευρώ και ανακηρύχθηκε ως το 21ο μέλος της Ευρωζώνης, εγκαθιδρύοντας τη θέση της στο πλευρό της Δύσης.

Μόνο που, έπειτα από μια σειρά χρόνων όπου το λέβα διατηρούσε σταθερή ισοτιμία με το ευρώ (ένα επίτευγμα το οποίο, θεωρητικά, οδήγησε στην ένταξη), τη μετάβαση στο κοινό νόμισμα διαδέχτηκαν οι πρώτες δυσάρεστες εκπλήξεις για τους πολίτες.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, από την αρχή της χρονιάς καταγράφονται διάφορα «σφάλματα» που κάνουν προϊόντα και υπηρεσίες να κοστίζουν ακριβότερα από πριν – παραδείγματος χάρη, τα αυτόματα μηχανήματα πώλησης δεν έχουν προσαρμοστεί στο νέο νόμισμα, με αποτέλεσμα να χρεώνουν το ίδιο νούμερο που όμως πλέον αντιστοιχεί σε πολλαπλάσια τιμή, όπως δηλαδή είχε συμβεί με το μπουκαλάκι νερό των 50 δρχ. στην Ελλάδα. Και αυτό ήταν μόνο ένα παράδειγμα.

Από τη δική μας εμπειρία, μπορούμε να προβλέψουμε χονδρικά τη συνέχεια στα ράφια της Βουλγαρίας: οι τιμές θα στρογγυλοποιηιθούν προς τα πάνω, πρώτα με τη δικαιολογία «για να βολεύουν στα ρέστα» και αργότερα από τον ραγδαίο πληθωρισμό που σαρώνει την Ευρώπη (και βεβαία μια αδύναμη οικονομία όπως της γείτονας χώρας είναι αδύνατο να αναχαιτίσει). Ώσπου θα κυλήσουν τα χρόνια, θα αλλάξουν οι γενιές και τελικά κανείς δεν θα θυμάται το κόστος ζωής με λέβα στο πορτοφόλι.

Οι τιμές στα ελληνικά ράφια όσο είχαμε δραχμή

Επιστρέφουμε στις αρχές της νέας χιλιετίας στην Ελλάδα, όταν ακόμη έλαμπε το όραμα εκσυγχρονισμού του Κώστα Σημίτη και η οικονομία της χώρας επιβιβαζόταν στο άρμα του νεοφιλελευθερισμού, μέσα από το χρηματιστήριο, τις δανειοδοτήσεις, τα πρώτα μεγάλα ιδιωτικά έργα (βλ. Αττική Οδός) κ.α. Σε αυτό το πλαίσιο, όσες ενστάσεις είχαν εκφραστεί για τις συνέπειες της μετάβασης σε ενιαίο νόμισμα παρέπεφταν στο κενό: η ένταξη στην ΟΝΕ κυριαρχούσε ξανά στην επιθυμία των Ελλήνων πολιτών (59% υπέρ το 1999, σύμφωνα με δημοσκόπηση)

Αν δούμε πιο προσεκτικά τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων από εκείνη την εποχή, παρατηρούμε ότι η κοινή γνώμη των Ελλήνων εμφανίζει μια «θεαματική άνοδο» για το ενιαίο νόμισμα ακριβώς πριν την εισαγωγή της χώρας στην Ευρώπη (1999) και μέχρι την χρονιά ένταξης της χώρας στο ευρώ (2001), ενώ αμέσως μετά υποχωρεί απότομα, φτάνοντας μάλιστα σε ιστορικό ελάχιστο το 2005 (46%). Είναι η στιγμή που κατέστη πλέον αντιληπτό σε όλη την κοινωνία ότι η μετάβαση συνεπάγεται μεγάλες ανατιμήσεις για τις μικρές οικονομίες, όπως της Ελλάδας.

Πόσο μεγάλες ήταν οι ανατιμήσεις; Αρκεί να ανατρέξουμε στο αρχείο του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) από την εποχή της δραχμής και τις τιμές μερικών ενδεικτικών καταναλωτικών προϊόντων, με βάση την ισοδυναμία μεταξύ ευρώ και δραχμής (1€ = 340,75 δρχ.).

• Ψωμί (1 κιλό): 300 δρχ, δηλαδή 0,88 €
• Μπουκαλάκι νερό (500 ml): 50 δρχ, δηλαδή 0,15 €
• Κρέας μοσχαρίσιο (1 κιλό): 1.800 δρχ, δηλαδή 5,28 €
• Ελαιόλαδο (1 λίτρο) : 1.000 δρχ, δηλαδή 2,93 €
• Τυρί φέτα (1 κιλό): 1.800 δρχ, δηλαδή 5,28 €
• Ντομάτες (1 κιλό): 250 δρχ, δηλαδή 0,73 €
• Απορρυπαντικό πλυντηρίου (2 κιλά): 1.000 δρχ, δηλαδή 2,93 €
• Εισιτήριο λεωφορείου: 100 δρχ, δηλαδή 0,29 €
• Τυρόπιτα: 100 δρχ., δηλαδή 0,29 €
• Τσιγάρα (πακέτο): 400 δρχ, δηλαδή 1,17 €
• Σουβλάκι: 250 δρχ, δηλαδή 0,73 €
• Εφημερίδα (ημερήσια): 150 δρχ, δηλαδή 0,44 €

Τα παραδείγματα, όπως είπαμε, είναι ενδεικτικά. Λίγους μήνες μετά τη μετάβαση στο ευρώ, έρευνα του Ευρωβαρόμετρου είχε δείξει ότι το 77,6% των Ελλήνων καταναλωτών δήλωνε πεπεισμένο ότι οι τιμές είχαν στρογγυλοποιηθεί προς τα πάνω σε όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, ενώ τα τηλέφωνα του ΙΝΚΑ χτυπούσαν διαρκώς για καταγγελίες περί καταχρηστικών αυξήσεων από τα καταστήματα.

Πηγή