Βέροια, καλοκαίρι του 1917 - Ένα στιγμιότυπο από τον μικρόκοσμο ενός καφενέ

Μέσα από το χλωμό, σχεδόν ξεθωριασμένο φως της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, ξεπροβάλλει μια σκηνή καθημερινότητας από τη Βέροια του 1917. Το εσωτερικό ενός καφενείου, λιτό και φιλόξενο, αποκαλύπτει στιγμές γαλήνης σε μια εποχή ταραγμένη από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο καφετζής, ο μοναδικός άνθρωπος του κάδρου, ποζάρει καθισμένος μπροστά από ένα μικρό στρογγυλό τραπέζι. Στο τραπέζι, ο καφές αχνίζει δίπλα στον αργιλέ — σύμβολο της ανατολίτικης ραστώνης και της παρέας. Ο φωτογράφος, φαίνεται, του ζήτησε να ποζάρει ως πελάτης. Κι όμως, ο καφετζής δεν έβγαλε την ποδιά του. Σαν να αρνήθηκε, έστω και στιγμιαία, να απαρνηθεί τον ρόλο του, την καθημερινή του ταυτότητα.

Στο βάθος, πίσω του, διακρίνεται αφίσα διαφήμισης τσιγάρων: δύο ανδρικές φιγούρες, κομψά ντυμένες, ανταλλάσσουν βλέμματα και λόγια. Αριστερά, μια άλλη αφίσα με τη χαρακτηριστική μορφή μιας ραπτομηχανής Singer — η είσοδος της βιομηχανικής εποχής στον χώρο του καφενείου.

Οι καρέκλες είναι ξύλινες, η διακόσμηση λιτή — καθρέφτης με σκαλιστή κορνίζα και στους τοίχους εικόνες που μιλούν για τις αλλαγές των καιρών. Το ξύλινο πάτωμα μαρτυρά φθορά, αλλά και ζωή: πατημασιές, κουβέντες, κουδουνίσματα ποτηριών.

Η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς ένα πορτρέτο του καφετζή. Είναι μια ολόκληρη εποχή φυλαγμένη σε ένα στιγμιότυπο· μια κοινωνία που αλλάζει, αλλά βρίσκει ακόμη καταφύγιο στον καφενέ – χώρο συνάντησης, κουβέντας και περισυλλογής. Ένα παράθυρο στην ψυχή της παλιάς Βέροιας.

Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε από τον Γιάννη Σιδηρόπουλο στην σελίδα «Παλιές Φωτογραφίες της Βέροιας» στο facebook.