%20%CE%95%CE%9E%CE%9F%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%9D%CE%9F%CE%9C%CE%A9%202025%209-frame.gif)
Όταν η επαφή με φίλους γίνεται μόνο μέσω pixel και ασύρματου δικτύου, όταν αντί για βόλτες σε μπαράκια κάνουμε βόλτες μόνο από forum και κοινότητες online παιχνιδιών, όταν ακούμε cookies και αντί για σοκολατένια μπισκότα μας έρχονται στο μυαλό pop-ups ιστοσελίδων, όταν παθαίνουμε κρίση πανικού, επειδή δεν έχουμε πρόσβαση στο Facebook την στιγμή που είμαστε στην ωραιότατη παραλία του κόσμου, τότε μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι το έχουμε παρακάνει με την τεχνολογία.
Ε και; Όλοι λίγο πολύ, θα πείτε, έχουμε περάσει από μια τέτοια φάση, είτε επειδή θέλαμε να απομονωθούμε για κάποιο λόγο και βρήκαμε καταφύγιο στο Facebook, είτε επειδή ανακαλύψαμε ένα νέο παιχνίδι στο διαδίκτυο και κολλήσαμε. Συμβαίνουν αυτά την εποχή του Twitter, του Instagram και των τριψήφιων Mbps. Υπάρχει, όμως, κάποια «κόκκινη» γραμμή, πέρα από τα pixel της οποίας ξεπερνιούνται τα όρια της «φυσιολογικής» ροπής μας προς την «αγκαλιά» του διαδικτύου; Υπάρχει κάποιο σημείο, πέρα από το οποίο θα πρέπει να ανησυχήσουμε ότι έχουμε επισήμως εθιστεί στο διαδίκτυο; Εξαρτημένοι από τον ιστό Ο «εθισμός» στο διαδίκτυο αποτελεί προφανώς καινούριο φαινόμενο, καθώς το internet διείσδυσε στα περισσότερα νοικοκυριά την τελευταία κυρίως δεκαετία, επομένως οι ειδικοί της ψυχιατρικής βρίσκονται σε αμηχανία μπροστά στην ανάγκη εξεύρεσης ικανοποιητικού ορισμού για αυτό. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να πούμε πως η εξάρτηση από το διαδίκτυο χαρακτηρίζεται από την προβληματική χρήση του internet και της σχετικής με αυτό τεχνολογίας, και προκαλεί εθισμό σε συμπεριφορές και συνήθειες, που του «στοιχίζουν» υπερβολικά πολύ χρόνο, ενώ ταυτόχρονα του στερούν την ενέργεια για ενασχόληση με τις καθημερινές πτυχές της ζωής του, όπως η κοινωνική ζωή, οι σχέσεις του και η εργασία του. Πιο εξειδικευμένοι ορισμοί που προτείνουν ειδικοί τονίζουν ότι πρόκειται για «αδυναμία ελέγχου της χρήσης του ιστού, που οδηγεί σε αισθήματα πίεσης, άγχους και δυσλειτουργικές συμπεριφορές σε καθημερινές δραστηριότητες» ή κάνουν λόγο για «παρορμητική υπερχρήση του διαδικτύου, της οποίας η στέρηση ακολουθείται από ευερέθιστη ή δυσθυμική συμπεριφορά». Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, υπάρχουν πολλά είδη εθισμού στο διαδίκτυο: Οι συνηθέστερες μορφές που συναντώνται σε ενήλικες συμπεριλαμβάνουν το διαδικτυακό σεξ και την θέαση διαδικτυακού πορνογραφικού υλικού. Εφαρμογές όπως τα chat rooms και το instant messaging μπορούν επίσης να αποκτήσουν καταναγκαστικά στοιχεία, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση συνιστά το φαινόμενο του παθολογικού τυχερού παιχνιδιού στο διαδίκτυο, αφού αποτελεί τη συχνότερη «πρώτη γνωριμία» των παιδιών και των εφήβων με τον ιστό. Η περίπτωση του «ανήλικου» εθισμού Ιδιαίτερο έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα της διαδικτυακής εξάρτησης στον ανήλικο πληθυσμό, ο οποίος άλλωστε «πρωτοστατεί» στην γνώση και διαχείριση των νέων τεχνολογιών. Σύμφωνα με έρευνα της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, το 80% των μαθητών του Δημοτικού έχουν προφίλ σε social media. Τα ποσοστά υπερβολικής χρήσης του διαδικτύου αυξάνονται σε σχέση με τα ευρήματα της έρευνας του 2007. Μάλιστα, το φαινόμενο είναι πιο έντονο στις επαρχιακές πόλεις παρά στην Αττική και σε μεγαλύτερα ποσοστά στο Δημοτικό σχολείο παρά στο Λύκειο. Επίσης, πλέον και τα δύο φύλα είναι εξίσου εξαρτημένα στο διαδίκτυο (παλιότερα τα αγόρια είχαν τα πρωτεία), ενώ οι συνηθέστερες αιτίες εθισμού είναι τα κοινωνικά δίκτυα και τα online παιχνίδια (τυχερά ή μη). Σε λεπτή θέση βρίσκονται φυσικά οι γονείς των παιδιών, που και οι ίδιοι δεν γνωρίζουν ποια είναι τα φυσιολογικά όρια της ενασχόλησης του παιδιού τους με το internet. Οι λιγότερο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία γονείς αφενός δαιμονοποιούν το διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν τα αντίθετα αποτελέσματα, ενώ και οι πιο μυημένοι, δεν γνωρίζουν με ποιον τρόπο να προσεγγίσουν τον εθισμό του παιδιού τους. Κατ’ αρχήν, προτείνει η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής στο Διαδίκτυο, θα πρέπει οι γονείς να ανησυχούν όταν παρατηρήσουν τα εξής σημάδια: υπερβολική κούραση, ημερήσια υπνηλία, πτώση της σχολικής επίδοσης, παραμέληση άλλων αγαπημένων δραστηριοτήτων, κοινωνική απόσυρση, ανυπακοή και ευερεθιστότητα (τρεις ή παραπάνω από αυτές τις ενδείξεις κρούουν τον κώδωνα).
Ε και; Όλοι λίγο πολύ, θα πείτε, έχουμε περάσει από μια τέτοια φάση, είτε επειδή θέλαμε να απομονωθούμε για κάποιο λόγο και βρήκαμε καταφύγιο στο Facebook, είτε επειδή ανακαλύψαμε ένα νέο παιχνίδι στο διαδίκτυο και κολλήσαμε. Συμβαίνουν αυτά την εποχή του Twitter, του Instagram και των τριψήφιων Mbps. Υπάρχει, όμως, κάποια «κόκκινη» γραμμή, πέρα από τα pixel της οποίας ξεπερνιούνται τα όρια της «φυσιολογικής» ροπής μας προς την «αγκαλιά» του διαδικτύου; Υπάρχει κάποιο σημείο, πέρα από το οποίο θα πρέπει να ανησυχήσουμε ότι έχουμε επισήμως εθιστεί στο διαδίκτυο; Εξαρτημένοι από τον ιστό Ο «εθισμός» στο διαδίκτυο αποτελεί προφανώς καινούριο φαινόμενο, καθώς το internet διείσδυσε στα περισσότερα νοικοκυριά την τελευταία κυρίως δεκαετία, επομένως οι ειδικοί της ψυχιατρικής βρίσκονται σε αμηχανία μπροστά στην ανάγκη εξεύρεσης ικανοποιητικού ορισμού για αυτό. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να πούμε πως η εξάρτηση από το διαδίκτυο χαρακτηρίζεται από την προβληματική χρήση του internet και της σχετικής με αυτό τεχνολογίας, και προκαλεί εθισμό σε συμπεριφορές και συνήθειες, που του «στοιχίζουν» υπερβολικά πολύ χρόνο, ενώ ταυτόχρονα του στερούν την ενέργεια για ενασχόληση με τις καθημερινές πτυχές της ζωής του, όπως η κοινωνική ζωή, οι σχέσεις του και η εργασία του. Πιο εξειδικευμένοι ορισμοί που προτείνουν ειδικοί τονίζουν ότι πρόκειται για «αδυναμία ελέγχου της χρήσης του ιστού, που οδηγεί σε αισθήματα πίεσης, άγχους και δυσλειτουργικές συμπεριφορές σε καθημερινές δραστηριότητες» ή κάνουν λόγο για «παρορμητική υπερχρήση του διαδικτύου, της οποίας η στέρηση ακολουθείται από ευερέθιστη ή δυσθυμική συμπεριφορά». Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, υπάρχουν πολλά είδη εθισμού στο διαδίκτυο: Οι συνηθέστερες μορφές που συναντώνται σε ενήλικες συμπεριλαμβάνουν το διαδικτυακό σεξ και την θέαση διαδικτυακού πορνογραφικού υλικού. Εφαρμογές όπως τα chat rooms και το instant messaging μπορούν επίσης να αποκτήσουν καταναγκαστικά στοιχεία, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση συνιστά το φαινόμενο του παθολογικού τυχερού παιχνιδιού στο διαδίκτυο, αφού αποτελεί τη συχνότερη «πρώτη γνωριμία» των παιδιών και των εφήβων με τον ιστό. Η περίπτωση του «ανήλικου» εθισμού Ιδιαίτερο έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα της διαδικτυακής εξάρτησης στον ανήλικο πληθυσμό, ο οποίος άλλωστε «πρωτοστατεί» στην γνώση και διαχείριση των νέων τεχνολογιών. Σύμφωνα με έρευνα της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, το 80% των μαθητών του Δημοτικού έχουν προφίλ σε social media. Τα ποσοστά υπερβολικής χρήσης του διαδικτύου αυξάνονται σε σχέση με τα ευρήματα της έρευνας του 2007. Μάλιστα, το φαινόμενο είναι πιο έντονο στις επαρχιακές πόλεις παρά στην Αττική και σε μεγαλύτερα ποσοστά στο Δημοτικό σχολείο παρά στο Λύκειο. Επίσης, πλέον και τα δύο φύλα είναι εξίσου εξαρτημένα στο διαδίκτυο (παλιότερα τα αγόρια είχαν τα πρωτεία), ενώ οι συνηθέστερες αιτίες εθισμού είναι τα κοινωνικά δίκτυα και τα online παιχνίδια (τυχερά ή μη). Σε λεπτή θέση βρίσκονται φυσικά οι γονείς των παιδιών, που και οι ίδιοι δεν γνωρίζουν ποια είναι τα φυσιολογικά όρια της ενασχόλησης του παιδιού τους με το internet. Οι λιγότερο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία γονείς αφενός δαιμονοποιούν το διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν τα αντίθετα αποτελέσματα, ενώ και οι πιο μυημένοι, δεν γνωρίζουν με ποιον τρόπο να προσεγγίσουν τον εθισμό του παιδιού τους. Κατ’ αρχήν, προτείνει η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής στο Διαδίκτυο, θα πρέπει οι γονείς να ανησυχούν όταν παρατηρήσουν τα εξής σημάδια: υπερβολική κούραση, ημερήσια υπνηλία, πτώση της σχολικής επίδοσης, παραμέληση άλλων αγαπημένων δραστηριοτήτων, κοινωνική απόσυρση, ανυπακοή και ευερεθιστότητα (τρεις ή παραπάνω από αυτές τις ενδείξεις κρούουν τον κώδωνα).
Γ. Κ.
.jpg)
.jpg)
