Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας Εγνατίας Οδού

«Φρούριο της πληροφορίας»

Έτσι χαρακτηρίζουν οι εργαζόμενοι της Εγνατίας Οδού, τον «Μεγάλο Αδερφό» της παράκαμψης της Καστανιάς, το κέντρο ελέγχου κυκλοφορίας του τμήματος Πολύμυλος – Βέροια.

 Και όχι άδικα, μιας και κάθε δευτερόλεπτο, οι πληροφορίες που έρχονται στο κέντρο ελέγχου από το δίκτυο οπτικών ινών 150 χιλιομέτρων είναι… χιλιάδες!

Οι οδηγοί των περίπου 13.000 οχημάτων που περνούν καθημερινά από την παράκαμψη της Καστανιάς δεν μπορούν σίγουρα να διανοηθούν τι συμβαίνει την ώρα που το όχημά τους περνά τις 15 σήραγγες και τις 6 γέφυρες του τμήματος. Ένας ολόκληρος μηχανισμός λειτουργεί σε κλάσματα του δευτερολέπτου, με στόχο να εξασφαλίζει πάντα την ασφαλή διέλευση των χρηστών της οδού.

Στο καλά φυλασσόμενο κτήριο όπου στεγάζεται το κέντρο ελέγχου, οι δυο χειριστές βάρδιας με τη βοήθεια των προηγμένων τεχνολογικά συστημάτων, βλέπουν μέσα από 89 «μάτια», κυριολεκτικά τα πάντα! Πρόκειται για τις 89 κάμερες για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, οι οποίες είναι εγκατεστημένες σε διάφορα σημεία του τμήματος της Εγνατίας Πολύμυλος - Βέροια.

Οι χειριστές είναι «καθηλωμένοι» μπροστά σε 22 οθόνες και μια γιγαντοοθόνη και είναι έτοιμοι να παρέμβουν ανάλογα με το περιστατικό που θα εντοπίσουν, από μια απλή υπερθέρμανση μηχανής μέχρι φωτιά μέσα σε σήραγγα.

Με ξεναγούς τον διευθυντή της περιφερειακής υπηρεσίας Γρεβενών της Εγνατίας Οδού Α.Ε. Κωνσταντίνο Παρδάλη και τον μηχανικό λειτουργίας και συντήρησης Γιώργο Ζιάκα, γνωρίσαμε από κοντά το κέντρο ελέγχου και είδαμε τι συμβαίνει στα 26 χιλιόμετρα του τμήματος μέσα από μια αίθουσα.

Οι δυο χειριστές της βάρδιας, κάθονται μπροστά στις οθόνες και μέσω υπολογιστών, ελέγχουν κάθε τόσο διάφορες παραμέτρους που έχουν να κάνουν με την θερμοκρασία του οδοστρώματος, τους ανέμους, τα καυσαέρια, τον φωτισμό των σηράγγων κλπ. Το T.M.S. (ειδικό σύστημα διαχείρισης κυκλοφορίας), αποτελεί την ραχοκοκαλιά των συστημάτων ασφαλείας της οδού. Πρόκειται για ένα λογισμικό, το οποίο ενεργοποιεί ο χειριστής όταν υπάρχει κάποιο συμβάν και με βάση τα δεδομένα που του δίνει για το περιστατικό, το σύστημα επιλέγει ένα από τα 2000 σενάρια που έχει προαποθηκευμένα. Όλα τα υπόλοιπα γίνονται…μόνα τους. Αυτομάτως δηλαδή, αλλάζει η ηλεκτρονική σήμανση, εμφανίζονται μηνύματα για το συμβαίνει στις προειδοποιητικές πινακίδες, κλείνουν λωρίδες κυκλοφορίας και πολλά άλλα ανάλογα με το συμβάν. «Ειδοποιούνται όλοι χωρίς ουσιαστικά να παρέμβει ανθρώπινο χέρι, οι χειριστές με τρεις κινήσεις εισάγουν στο σύστημα το είδος του συμβάντος (σε ποιο σημείο έγινε, σε ποια λωρίδα κυκλοφορίας και τι μπορεί να συμβαίνει όπως βλάβη, σκασμένο ελαστικό κλπ) και το T.M.S. καταλαβαίνει τι πρέπει να κάνει και ενεργοποιεί ότι χρειάζεται για να ενημερώσει τους οδηγούς και τα συνεργεία», μας λέει ο κ. Παρδάλης. «Οι κάθε είδους πληροφορίες που έρχονται στο κέντρο ελέγχου για την κίνηση στο τμήμα Πολύμυλος – Βέροια αξιοποιούνται στο δευτερόλεπτο από τους ειδικά εκπαιδευμένους χειριστές των συστημάτων. Η ευθύνη τους είναι πραγματικά μεγάλη μιας και είναι κατά κάποιο τρόπο υπεύθυνοι για την ασφάλεια των χιλιάδων οδηγών και επιβατών που διέρχονται την οδό» μας λέει ο κ. Ζιάκας.

Οι χειριστές, επίσης, χειρίζονται το Ειδικό Λογισμικό Επιτήρησης και Ελέγχου των συστημάτων ασφαλείας των σηράγγων, το οποίο ονομάζεται SCADA. Μέσα από χιλιάδες αισθητήρες που υπάρχουν μέσα στις σήραγγες, το SCADA επεξεργάζεται τις πληροφορίες και δρα κατάλληλα, για να διατηρούνται οι συνθήκες που πρέπει στο εσωτερικό της σήραγγας. Για παράδειγμα, μόλις οι αισθητήρες ανιχνεύσουν ποσότητες καυσαερίου, αμέσως δίνεται αυτόματα εντολή να ενεργοποιηθεί το σύστημα εξαερισμού. Επίσης, με τη βοήθεια φωτόμετρων, ρυθμίζει τον φωτισμό των σηράγγων, έτσι ώστε να μην προκαλείται στον οδηγό πρόβλημα στην όραση λόγω της μεγάλης αντίθεσης κατά την είσοδο ή την έξοδο από τη σήραγγα. Φωτισμός, αερισμός, τηλέφωνα ανάγκης, πυρανίχνευση και πυρόσβεση αλλά και ραδιοεπικοινωνίες, είναι συνδεδεμένες με το SCADA και ελέγχουν συνεχώς τις πληροφορίες του περιβάλλοντος.

Οι αισθητήρες στο οδόστρωμα έχουν μετρήσει μέχρι σήμερα 17 εκατομμύρια οχήματα, τα οποία έχουν περάσει από το τμήμα Πολύμυλος – Βέροια από τις 20 Δεκεμβρίου 2004, οπότε και άνοιξε το κέντρο. Πρόκειται για τους μετρητές κυκλοφοριακού φόρτου, όπως λέγονται, οι οποίοι με το που περνά ένα όχημα, αμέσως το κατηγοριοποιούν και υπολογίζουν το βάρος και την ταχύτητά του. Τα στοιχεία δείχνουν μέχρι σήμερα πως ο αριθμός των 13000 οχημάτων που διέρχονται καθημερινά από την παράκαμψη της Καστανιάς, αυξάνεται από την Παρασκευή μέχρι την Κυριακή. Τα περισσότερα αυτοκίνητα, όμως, που έχουν περάσει από το τμήμα μέχρι σήμερα, ήταν περίπου 23.500 την ημέρα των βουλευτικών εκλογών τον Σεπτέμβρη του 2007.

Μπορεί η τεχνολογία να έχει προχωρήσει, ο ανθρώπινος παράγοντας όμως είναι καθοριστικός. Όταν λοιπόν τα συστήματα ασφαλείας αναλαμβάνουν δράση, μαζί με αυτά αναλαμβάνουν δράση και οι ομάδες άμεσης επέμβασης της Εγνατίας στο συγκεκριμένο τμήμα. Πρόκειται για δυο ομάδες δυο ατόμων, οι οποίες κινούνται συνεχώς και στα δυο ρεύματα του τμήματος Πολύμυλος – Βέροια και διανύουν σε κάθε βάρδια περίπου 500 χιλιόμετρα. Οι ομάδες αυτές επεμβαίνουν όπου και όταν χρειαστεί και είναι εξοπλισμένες με κώνους, εργαλεία, πρώτες βοήθειες, νερό για οχήματα που υπερθερμαίνονται, λάδι μηχανής και εξοπλισμό για τη ρυμούλκηση οχημάτων.

Τόσο πάντως ο κ. Παρδάλης όσο και ο κ. Ζιάκας, δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην τήρηση από τους οδηγούς της σήμανσης της οδού. «Είναι πολύ σημαντικό κομμάτι αυτό για τη δική τους ασφάλεια» τονίζει ο κ. Παρδάλης. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι χειριστές του κέντρου ελέγχου, ενώ έχουν ενεργοποιήσει ένα σενάριο για κάποιο περιστατικό και οι φωτεινές σημάνσεις σε σήραγγες ενεργοποιήθηκαν, οι οδηγοί δεν υπακούν και συνεχίζουν ακάθεκτοι το δρόμο τους. «Όταν το φανάρι στην είσοδο μιας σήραγγας είναι κόκκινο, είναι κόκκινο για κάποιο λόγο, δεν έχει ξεχαστεί, ούτε έχει χαλάσει, απαγορεύεται η διέλευση» τονίζει ο κ. Ζιάκας, ο οποίος προσθέτει πως σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η κίνηση των οχημάτων στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης, η οποία βρίσκεται στο δεξί μέρος του δρόμου.

Το κέντρο ελέγχου κυκλοφορίας της Εγνατίας οδού είναι το μοναδικό αυτού του είδους στην χώρα μας. Σε 24ωρη βάση οι έμπειροι χειριστές των σύγχρονων συστημάτων βρίσκονται εκεί για την ασφάλεια όλων μας. Πρέπει κι εμείς με τη σειρά μας, όμως, να είμαστε προσεκτικοί και να παρακολουθούμε προσεκτικά τη σήμανση και τους κανόνες ασφαλούς διέλευσης σε σήραγγες και γέφυρες, γιατί σε κάθε «λάθος συναγερμό» κινητοποιείται ένας ολόκληρος μηχανισμός που έχει ρόλο να προστατεύει από τους πραγματικούς κινδύνους.

(tovoion.com)