Ξεκίνησε το λιομάζωμα στην Ημαθία - Στους ελαιώνες οι παραγωγοί για τη φετινή σοδειά

Η εποχή της συγκομιδής της ελιάς έφτασε και στην Ημαθία, με τους παραγωγούς να έχουν ξεκινήσει τις τελευταίες ημέρες το παραδοσιακό λιομάζωμα. Από νωρίς το πρωί, οι ελαιώνες ζωντανεύουν, καθώς μικροί και μεγαλύτεροι καλλιεργητές συγκεντρώνουν τον καρπό της χρονιάς, με στόχο την παραγωγή ποιοτικού ελαιολάδου αλλά και τη συλλογή επιτραπέζιων ελιών.

Μπορεί η Ημαθία να είναι περισσότερο γνωστή για τα ροδάκινα, τα μήλα, τα κεράσια και τις υπόλοιπες δυναμικές καλλιέργειές της, ωστόσο η ελιά έχει και αυτή τη δική της θέση στον αγροτικό χάρτη της περιοχής. Σε διάφορα σημεία της Βέροιας και της ευρύτερης Ημαθίας, οι ελαιοπαραγωγοί έχουν ήδη πιάσει δουλειά, αξιοποιώντας τις φθινοπωρινές ημέρες για τη συγκομιδή του καρπού.

Το λιομάζωμα αποτελεί μια από τις πιο χαρακτηριστικές αγροτικές εργασίες του φθινοπώρου, με τη διαδικασία να ξεκινά συνήθως από τα μέσα Οκτωβρίου και να συνεχίζεται, ανάλογα με την ποικιλία, τις καιρικές συνθήκες και τον βαθμό ωρίμανσης, μέσα στους επόμενους μήνες.

Για αρκετές οικογένειες της περιοχής, η συγκομιδή της ελιάς δεν αποτελεί απαραίτητα μια μεγάλη επαγγελματική δραστηριότητα, αλλά μια ετήσια οικογενειακή υπόθεση. Συγγενείς και φίλοι συγκεντρώνονται στα χωράφια, απλώνουν τα ειδικά δίχτυα κάτω από τα δέντρα και ξεκινούν το μάζεμα, προκειμένου να εξασφαλίσουν το ελαιόλαδο που θα χρησιμοποιήσουν στο σπίτι τους όλη τη χρονιά.

Από το δέντρο στο ελαιοτριβείο

Η συγκομιδή απαιτεί σωστό προγραμματισμό, καθώς η χρονική στιγμή που θα μαζευτεί ο καρπός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα του τελικού προϊόντος.

Οι παραγωγοί παρακολουθούν την ωρίμανση της ελιάς και αποφασίζουν πότε θα ξεκινήσουν, ανάλογα με το αν ο καρπός προορίζεται για επιτραπέζια κατανάλωση ή για ελαιοποίηση.

Οι ελιές που προορίζονται για παραγωγή λαδιού συγκεντρώνονται σε κατάλληλα μέσα μεταφοράς και οδηγούνται στο ελαιοτριβείο, όπου ακολουθεί η διαδικασία εξαγωγής του πολύτιμου ελαιολάδου. Μάλιστα, αρκετοί παραγωγοί φροντίζουν να προγραμματίσουν εγκαίρως το ραντεβού τους, ώστε ο καρπός να μεταφερθεί για επεξεργασία όσο το δυνατόν συντομότερα μετά τη συγκομιδή.

Η έγκαιρη μεταφορά και η σωστή διαχείριση έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παρατεταμένη αποθήκευση ή η κακή συντήρηση των ελιών μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του ελαιολάδου. Αντίστοιχα, η υπερβολική καθυστέρηση της συγκομιδής μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, να αυξήσει τον κίνδυνο αλλοίωσης ή απώλειας καρπού.

Παραδοσιακό μάζεμα και σύγχρονα μηχανήματα

 

Αν και το παραδοσιακό λιομάζωμα εξακολουθεί να έχει τη δική του θέση, ιδιαίτερα στους μικρότερους οικογενειακούς ελαιώνες, η τεχνολογία έχει αλλάξει σημαντικά τον τρόπο συγκομιδής.

Σήμερα χρησιμοποιούνται ειδικά μηχανήματα ελαιοσυλλογής, τα οποία διευκολύνουν τη διαδικασία και μειώνουν τον χρόνο και τη χειρωνακτική εργασία.

Τα γνωστά ελαιοραβδιστικά μηχανήματα χειρός λειτουργούν κυρίως με δόνηση ή περιστροφική κίνηση, βοηθώντας τον καρπό να αποκολληθεί από τα κλαδιά και να πέσει στα δίχτυα που έχουν απλωθεί κάτω από τα δέντρα.

Σε μεγαλύτερους και κατάλληλα διαμορφωμένους ελαιώνες χρησιμοποιούνται ακόμη πιο εξελιγμένα μηχανήματα, όπως μηχανικοί δονητές και αυτοκινούμενα συστήματα συγκομιδής, που επιτρέπουν την ταχύτερη ολοκλήρωση της εργασίας.

Παρά τη μηχανοποίηση, πάντως, το λιομάζωμα εξακολουθεί να απαιτεί ανθρώπινη παρουσία, προσοχή και σωστούς χειρισμούς, τόσο για την προστασία των δέντρων όσο και για τη διατήρηση της ποιότητας του καρπού.

Το βλέμμα στην ποιότητα και την απόδοση

Για τους παραγωγούς, ένα από τα βασικά ζητούμενα κάθε χρονιάς είναι η απόδοση του καρπού σε ελαιόλαδο, αλλά και η ποιότητα του προϊόντος που θα προκύψει.

Η ποσότητα λαδιού που μπορεί να δώσει μια συγκεκριμένη ποσότητα ελιών δεν είναι σταθερή, καθώς εξαρτάται από την ποικιλία, τον βαθμό ωρίμανσης, τις καλλιεργητικές συνθήκες και άλλους παράγοντες.

Παράλληλα, οι καιρικές συνθήκες κατά την περίοδο της συγκομιδής επηρεάζουν τον προγραμματισμό των εργασιών, με τους παραγωγούς να επιδιώκουν να ολοκληρώσουν το μάζεμα στις κατάλληλες συνθήκες.

Το φετινό λιομάζωμα βρίσκεται ακόμη στην αρχή του και η συνολική εικόνα για την παραγωγή και τις αποδόσεις στην περιοχή θα διαμορφωθεί όσο προχωρά η συγκομιδή.

Μια φθινοπωρινή συνήθεια που παραμένει ζωντανή

Πέρα από την οικονομική και παραγωγική του διάσταση, το λιομάζωμα αποτελεί για πολλές οικογένειες μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.

Είναι η εποχή που τα χωράφια γεμίζουν με ανθρώπους, εργαλεία, δίχτυα και τελάρα, ενώ η προσπάθεια ολοκληρώνεται με τη μεταφορά του καρπού στο ελαιοτριβείο και την παραλαβή του φρέσκου ελαιολάδου.

Έτσι, και φέτος, σε Βέροια και Ημαθία, το φθινόπωρο φέρνει μαζί του μια ακόμη γνώριμη αγροτική δραστηριότητα, με τους παραγωγούς να επιστρέφουν στους ελαιώνες για να συγκεντρώσουν τον καρπό της χρονιάς και να γεμίσουν τα δοχεία τους με το δικό τους λάδι.