Οι «Παναγίες του Νόστου» στο Δημαρχείο Βέροιας – Μια έκθεση μνήμης και προσφυγικής ιστορίας

Εγκαινιάστηκε το απόγευμα της Δευτέρας, 28 Σεπτεμβρίου 2026, στο Δημαρχείο Βέροιας, η ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκθεση «Παναγίες του Νόστου», που διοργανώνεται από τον Σύλλογο Μικρασιατών Ημαθίας μαζί με τον λαογράφο-ερευνητή Γιώργο Κοτζαερίδη.

Η έκθεση, με επίκεντρο ιστορικές εικόνες της Παναγίας από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, επιχειρεί να αναδείξει τη σχέση της προσφυγικής μνήμης με την ορθόδοξη παράδοση, μέσα από 40 πιστά αντίγραφα ιστορικών και ανεκτίμητων εικόνων που αγιογραφήθηκαν στις αλησμόνητες πατρίδες.

Πρόκειται για εικόνες που μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα ως ιερά κειμήλια από τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής και σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένες σε ναούς και μουσεία σε ολόκληρη τη χώρα. Κάθε εικόνα αποτελεί ένα ξεχωριστό κομμάτι της ιστορίας των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες, μεταφέροντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν από την πίστη, την παράδοση και τη μνήμη του τόπου τους.

Η παρουσίαση της έκθεσης ξεκίνησε με σύντομο χαιρετισμό της προέδρου του Συλλόγου Μικρασιατών Ημαθίας, Αναστασίας Αλεξοπούλου - Παυλίδου, η οποία καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους και αναφέρθηκε στη σημασία της διατήρησης και ανάδειξης της μικρασιατικής κληρονομιάς.

Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε ο δημιουργός της έκθεσης, ερευνητής Γιώργος Κοτζαερίδης, ο οποίος παρουσίασε στοιχεία και λεπτομέρειες σχετικά με την ιστορία των εικόνων της Παναγίας, φωτίζοντας την προέλευση και την πορεία τους από τις αλησμόνητες πατρίδες έως τη σημερινή τους παρουσία σε ναούς και μουσεία της Ελλάδας.

Μέσα από τα εκθέματα, η έκθεση «Παναγίες του Νόστου» συνδέει το θρησκευτικό στοιχείο με την ιστορική μνήμη και την προσφυγική διαδρομή, αναδεικνύοντας τις εικόνες ως ζωντανά σύμβολα πίστης, μνήμης και ελπίδας. Παράλληλα, η έκθεση λειτουργεί ως ένας διαφορετικός τρόπος προσέγγισης της ιστορίας της Μικρασιατικής Καταστροφής, μέσα από τα κειμήλια που κατάφεραν να διασωθούν και να μεταφερθούν από τους ξεριζωμένους πρόσφυγες στη νέα τους πατρίδα.

Η παρουσίαση ολοκληρώθηκε με την απαγγελία του ποιήματος για την Παναγία της Νόστου από τον Μιχάλη Τσίτσα, ενώ, ως αναγνώριση της στήριξής του προς τον Σύλλογο Μικρασιατών Ημαθίας, προσφέρθηκε τιμητικά μία εικόνα στον βουλευτή Ημαθίας Βασίλη Κοτίδη.

Το πρόγραμμα της βραδιάς συνεχίστηκε στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχείου Βέροιας, όπου πραγματοποιήθηκε η προβολή του πολυβραβευμένου ντοκιμαντέρ της διακεκριμένης Τουρκάλας σκηνοθέτιδας Gülsel Özkan, με τίτλο «Πατρίδα μου, Νοσταλγία μου» («Meine Heimat, Meine Sehnsucht»).

Το ντοκιμαντέρ προσεγγίζει με ιδιαίτερα ανθρώπινο τρόπο τα γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής, ξετυλίγοντας το χρονικό της προσφυγιάς και του ξεριζωμού και αναδεικνύοντας το κοινό τραύμα που άφησαν πίσω τους οι δραματικές εξελίξεις της εποχής.

Η προβολή αποτέλεσε ουσιαστικά συνέχεια της θεματικής της έκθεσης, καθώς τόσο οι εικόνες της Παναγίας όσο και οι μαρτυρίες και οι ιστορικές αναφορές του ντοκιμαντέρ αναδεικνύουν τη μνήμη ως βασικό στοιχείο για τη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας και της σύνδεσης με τις χαμένες πατρίδες.

Η έκθεση «Η Παναγία της Νόστου» θα παραμείνει στο φουαγιέ του Δημαρχείου Βέροιας έως και το μεσημέρι της Παρασκευής, 2 Οκτωβρίου 2026, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να γνωρίσει από κοντά τα πιστά αντίγραφα των ιστορικών εικόνων και να έρθει σε επαφή με ένα σημαντικό κομμάτι της μικρασιατικής προσφυγικής κληρονομιάς.

Δείτε φωτορεπορτάζ του veriotis.gr: