Η αναπτυξιακή πρόκληση του αγροτουρισμού

Γράφει ο Αναστάσιος Βασιάδης
Η ακμάζουσες παλαιότερα οικονομικές δραστηριότητες της περιφέρειας, που περιόριζαν σημαντικά την ανεργία, ενίσχυαν την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγική δραστηριότητα και ενθάρρυναν κάθε σοβαρή επιχειρηματική προσπάθεια του τοπικού ανθρώπινου δυναμικού, επαναφέρουν στην επικαιρότητα τις παραμελημένες αναπτυξιακές δυνατότητες που ο ίδιος ο τόπος απλόχερα παρέχει.

Αυτές οι δυνατότητες που παραμένουν πάντα επίκαιρες, προβάλλουν την πρόκληση της συστηματικής αγροτουριστικής ανάπτυξης, που αποσπασματικά και ευκαιριακά αξιοποιείται, παρά τα υποστηρικτικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι γνωστό σε όσους παρακολουθούν την ευρωπαϊκή πραγματικότητα ότι, όταν στην Ελλάδα ανακαλύπτονταν και αξιοποιούνταν περιστασιακά και μεμονωμένα ο αγροτουρισμός, στην Ευρώπη τα αγροτικά καταλύματα προσέφεραν ήδη ποιοτικές υπηρεσίες, με ανάλογο βεβαίως οικονομικό όφελος για τους κατοίκους της υπαίθρου.

Στο επίκεντρο του αγροτουρισμού βρίσκονται το φυσικό περιβάλλον και η ανθρώπινη επαφή.

Η δραστηριότητα αυτή δεν έχει σκοπό να υποκαταστήσει τις αγροτικές ασχολίες, αλλά να τις στηρίζει προσφέροντας ένα επιπλέον εισόδημα.

Η αγροτουριστική δραστηριότητα βασίζεται στη διαμονή σε κατάλληλα διαμορφωμένες κατοικίες παραδοσιακής αρχιτεκτονικής ή σε σπίτια που διαθέτουν έναν αξιόλογο τοπικό χαρακτήρα.

Οι επισκέπτες μπορούν να γεύονται παραδοσιακές πίτες, σπιτικές μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, χειροποίητα ζυμαρικά, ντόπια τυροκομικά, φρούτα, ολόφρεσκα λαχανικά και άλλα τοπικά προιόντα.

Ακόμη, αν δεν θέλουν να είναι απλοί παρατηρητές, μπορούν να λαβαίνουν μέρος στα τοπικά πανηγύρια, στους εορτασμούς και στις αναβιώσεις παλαιών εθίμων που κατά καιρούς διοργανώνονται.

Σε πολλά μέρη λειτουργούν και αγορές με είδη λαϊκής τέχνης, όπως υφαντά, κεντήματα, ξυλόγλυπτα, κεραμικά κτλ.

Έτσι διαφυλάσσεται και αξιοποιείται η φυσική και πολιτιστική κληρονομιά ενώ δίδεται η δυνατότητα ανάπτυξης πλείστων παράλληλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που αυτονόητα συνεπάγονται νέες θέσεις εργασίας.

Είναι αλήθεια ότι η ελληνική ύπαιθρος πολύ λίγο διαφημίζεται από τους επίσημους φορείς, τους αγροτουριστικούς συνεταιρισμούς και τις ταξιδιωτικές επιχειρήσεις ενώ προβάλλονται αγροτουριστικά πακέτα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Η ανάπτυξη του αγροτουρισμού ως τριτογενούς παραγωγικής δραστηριότητας, προϋποθέτει την αξιοποίηση αγροτουριστικών προγραμμάτων, τα οποία πέρα από τη βελτίωση της οικονομικής θέσης των αγροτών, έχουν στόχο και τη βελτίωση της κοινωνικής θέσης της γυναίκας-αγρότισσας.

Είναι γνωστό ότι ο πρώτος Γυναικείος Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός λειτούργησε το 1983 στην Πέτρα της Λέσβου, ενώ ανάλογες οργανώσεις εξακολουθούν να υφίστανται σε ολόκληρη την Ελλάδα, από τις Πρέσπες ως την Κρήτη.

Ο αγροτουρισμός ενισχύεται μέσω του κανονισμού 950/97 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την ανάπτυξη των ορεινών περιοχών αλλά και την ενίσχυση των γεωργών.

Είναι αυτονόητο όμως ότι η αγροτουριστική πρόκληση που προβάλλει σε συνθήκες κρίσεων, θέτει προ των συλλογικών ευθυνών, την προστασία του περιβάλλοντος από φυσικές απειλές και την διαφύλαξη του, από δραστηριότητες που υπονομεύουν την ίδια του την υπόσταση.

Η απάντηση στην αναπτυξιακή πρόκληση του αγροτουρισμού, βρίσκεται στην οργανωμένη και μεθοδική αξιοποίηση των σχετικών εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, με πρωτοβουλίες που πρέπει να ενεργοποιήσουν οι Τοπικές Αρχές, οι Φορείς και οι Παράγοντες, με γνώμονα την ανάπτυξη του τόπου.