• http://www.veriotis.gr/
  • http://www.veriotis.gr/
  • http://www.veriotis.gr/

Με επιτυχία η παρουσίαση του βιβλίου του Αλέκου Χατζηκώστα στη Νάουσα

Με μεγάλη συμμέτοχη κόσμου- που κατέκλυσε την αίθουσα του Μουσικού Καφενείου «Σείριος» στη Νάουσα, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Αλέκου Χατζηκώστα «Το παρελθόν κρατά πολύ» το απόγευμα της τετάρτης 5 Απριλίου. Την ευθύνη της διοργάνωσης είχε η naousanews.gr και προλόγισε ο υπεύθυνος της δημοσιογράφος Βαλάντης Λιόλιος. Για το βιβλίο μίλησαν συγγραφέας Γιώργος Δάμτσιος και ο εκπαιδευτικός Διονύσης Κουρούκλης καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας. Αποσπάσματα από το βιβλίο διάβασε η Εύη Δημητρίου – Χριστίδη σύμβουλος σταδιοδρομίας- υπ.διδάκτωρ.Μετά τις ομιλίες ακολούθησε πλούσιος διάλογος με τους παρευρισκόμενους .Παρόντες ήταν οι δημοτικοί σύμβουλοι Τάκης Ρίζος, Γιάννης Γιαννούλης και Προκόπης Μπίλης, οι συγγραφείς Στέργιος Αποστόους,Τάκης Μπαϊτσης, Θεοδώρα Μαυρίδου, Γρηγόρης Σακαλής Δημήτρης Μουρατίδης ο οποίος κάνει κριτική βιβλίων εδώ και χρόνια, η Αντωνία Χαρίση κ.α

Ο Γιώργος Δάμτσιος σημείωσε: «Αν έπρεπε να δώσω έναν τίτλο σε αυτά που θα σας πως είναι ότι «Το παρελθόν κρατά πολύ είναι μια νουβέλα που παρά το μικρό της μέγεθος κρύβει μέσα της μεγάλα νοήματα. Το εν λόγο σχόλιο μάλιστα ερχόταν στο μυαλό μου συνεχώς όσο διάβαζα το βιβλίο. Όταν τελικά το ολοκλήρωσα, κάθισα και το ανέλυσα λίγο παραπάνω όλο αυτό, αναζητώντας την αιτία. Τελικά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι έχει να κάνει κυρίως με το ότι το βιβλίο δεν ανήκει αποκλειστικά σε κάποιο είδος. Δεν ξέρω αν ο συγγραφέας το έκανε με ένα βιβλίο που είναι πρωτίστως αστυνομικό αλλά ταυτόχρονα είναι και ιστορικό , πολιτικό , κοινωνικό αλλά και δημοσιογραφικό αν μου επιτρέπεται ο όρος….Ο τρόπος γραφής, η μεθόδευση της πλοκής, η κλιμάκωσή της,η συνολική της αίσθηση αν θέλετε έχουν ξεκάθαρα την πινελιά ενός συγγραφέα που είναι πρωτίστως δημοσιογράφος. Και να μην ήξερα το επάγγελμα του είμαι βέβαιος ότι θα το είχα καταλάβει όσο διάβαζα το βιβλίο. Αυτή η δημοσιογραφική πινελιά πάντως χαρακτηρίζει έντονα και την ίδια την ιστορία. Καταρχάς αν το βιβλίο αυτό ήταν γραμμένο από άλλον συγγραφέα έχω την εντύπωση ότι θα ήταν αρκετά μεγαλύτερο ,ενδεχομένως το διπλάσιο. Χωρίς να υπάρχουν περιστατικά εννοώ με αυτά που υπάρχουν ήδη. Και αυτό δεν το λέω ούτε για θετικό αλλά ούτε και για αρνητικό. Είναι απλά στοιχείο που χαρακτηρίζει τη συγγραφική του ταυτότητα. Κι αν λειτουργεί κάπου σίγουρα υπέρ του είναι στο ότι τον βοήθησε πάρα πολύ στο να αποδώσει όπως ήθελε τον κεντρικό του χαρακτήρα μιας και ως γνωστόν όταν γράφει κανείς γι’ αυτό που γνωρίζει καλύτερα, το αποδίδει και σωστότερα. Πέραν αυτού,τον βοήθησε και στο να δείξει πιο καθαρά σε όλους εμάς τους μη δημοσιογράφους διάφορα πράγματα στον συγκεκριμένο κλάδο και στον όλο μηχανισμό λειτουργίας τους, όπως λόγου χάρη το πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα εξαιτίας των ηλεκτρονικών μέσω ενημέρωσης ή το πώς γίνονται τα διάφορα πάρε – δώσε με τους πολιτικούς κυρίως όταν πλησιάζουν εκλογές. Πριν κλείσω τον σχολιασμό μου, επιτρέψτε μου να σταθώ μια στιγμή και στο «περιτύλιγμα» του βιβλίου. Εννοώ δηλαδή τα τρία πράγματα που αφορούν τις σκληρές σελίδες του, τον τίτλο, το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο. Και τα αναφέρω διότι μου άρεσαν πολύ. Το εξώφυλλο είναι αυτό που λέμε, ελαφρύ, δίνοντας όμως μια χαρά το στίγμα του βιβλίου, ενώ η περίληψη είναι τόσο πετυχημένη που ο αναγνώστης ξέρει επακριβώς τι θα διαβάσει. Τέλος ο τίτλος «Το παρελθόν κρατά πολύ» είναι από τους πλέον αρμοστούς που έχω συναντήσει…»

Ο Αλέκος Χατζηκώστας στάθηκε ιδιαίτερα στο ιστορικό –κοινωνικό- πολιτικό πλαίσιο του βιβλίου, στη δομή και στη μορφή του, καθώς και στην ανάγκη στήριξης των ντόπιων συγγραφέων. Επίσης έκανε αναλυτική αναφορά στο ρόλο της Λογοτεχνίας τους καιρούς της κρίσης.

Ολόκληρη η παρέμβαση του Διονύση Κουρούκλη

Λοιπόν, το παρελθόν κρατά πολύ, ένα βιβλίο του σήμερα. Του ελληνικού σήμερα της κρίσης, που δεν είναι μόνο οικονομική, είναι και πολιτική και πολιτισμική και κρίση αξιών. Σήμερα όλες οι βεβαιότητες έχουν καταπέσει στο μυαλό και την πρακτική μας. Σήμερα στο μόνο που μπορούμε να συμφωνήσουμε, όσοι ζούμε από την εργασία μας, είναι η αποτύπωση της σκληρής πραγματικότητας. Στα ερωτήματα του πώς και του γιατί και κυρίως στην αντιμετώπιση αυτής της πραγματικότητας, η βεντάλια των απαντήσεων απλώνεται. Η αλήθεια είναι μία, η σκληρή μας ζωή, έχει όμως 360 μοίρες θέασης.

Μέσα σ΄ αυτό τον πολιτικό, κοινωνικό χωροχρόνο κινείται το βιβλίο και κανένας ήρωας δεν ξεπηδά από μυθιστορήματα άλλων εποχών για να δώσει μαγική λύση. Γι΄ αυτό θα χρησιμοποιήσω τον όρο πρωταγωνιστής. Μάλιστα στις παλινδρομήσεις, στις οπισθοχωρήσεις, στους συμβιβασμούς, στη μοναξιά μερικών πρωταγωνιστών, βρίσκω τον εαυτό μου.

Είναι ένα βιβλίο που δεν με γαλήνεψε, δεν με φρονημάτισε, μου δημιούργησε περισσότερα ερωτηματικά: ιστορικά, κοινωνικά, ανθρώπινα. Έτσι, δεν θα αναπαυθεί στη βιβλιοθήκη, αλλά θα με συντροφεύει σε περαιτέρω προβληματισμό και έρευνα.

Το παρελθόν κρατά πολύ, τίτλος εύστοχος, προκλητικός. Θα ΄λεγα το παρελθόν κρατά μια ζωή σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Ο καθένας που θέλει να κατανοήσει τις διαφορετικές του συνειδητοποιήσεις θα πρέπει να αναστοχάζεται, ν’ αναμετράται, να διαλογίζεται με την προσωπική του πορεία, μα κυρίως ΛΑΟΣ που θέλει να καταλάβει τις διαφορετικές συνειδητοποιήσεις του πρέπει να γνωρίζει την ΙΣΤΟΡΙΑ του. Ιστορία ως επιστημονικό εργαλείο που θα δίνει εξηγήσεις γι’ αυτές τις συνειδητοποιήσεις κι όχι για διδάγματα και προβολή του παρελθόντος στο τώρα και στο μέλλον.

Ιστορικά το βιβλίο εστιάζεται στην παράνομη ιδιοποίηση των περιουσιών Ελλήνων Εβραίων, αντιστασιακών και μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού από δωσίλογους και εθνοπατέρες στην κατοχή και τον εμφύλιο. Χρονική περίοδο – αγαπημένη ερευνητικά του συγγραφέα- μα και περίοδος της σιωπής για τους/τις χιλιάδες ΗΡΩΕΣ/ΙΔΕΣ που συμμετείχαν. Μίλησαν πολιτικά ντοκουμέντα και ιστορικοί, κυρίως μετά την μεταπολίτευση κι απ’ τη μεριά της οπτικής που με βρίσκει πολιτικά σύμφωνο, στηριζόμενοι σε πηγές που δεν αμφισβητώ, αλλά το μεθοδολογικό εργαλείο της συνέντευξης, της μαρτυρίας δεν εξαντλήθηκε, δεν είναι κορεσμένο. Όσα βιβλία αυτοβιογραφικά υπάρχουν είναι ελάχιστα μπροστά στον πλούτο γνώσης που θα μας έδιναν όλοι/ες αν τους δίναμε μιλιά. Και σήμερα είναι ελάχιστοι οι ζώντες.

Ταυτόχρονα, πολιτικά επίκαιρο, αφού πρόσφατα ψηφίστηκε η απόδοση ιθαγένειας σε κατιόντες συγγενείς (δηλαδή άμεσους συγγενείς) Ελλήνων Εβραίων, που την είχαν απολέσει την περίοδο της Κατοχής. Αξίζει να σημειώσουμε την ουσιαστική άρνηση της Ν.Δ. με το ΠΑΡΩΝ και φυσικά το ΟΧΙ της ναζιστικής Χρυσής Αυγής.

Γλώσσα λιτή, άμεση, εκλαϊκευμένη. Κείμενο που ρέει χωρίς να χρειάζεται περίπλοκα λογοτεχνικά σχήματα και φτιασιδωμένες λέξεις, για να αποδώσει εικόνες και νοήματα. Δεν θα περίμενα κάτι διαφορετικό από τον Αλέκο Χατζηκώστα. Ο συνδυασμός της πολιτικής του θητείας σε κόμμα που η εκλαΐκευση των θέσεων του αποτελεί πρωταρχικό του μέλημα και η επαγγελματική του ιδιότητα έχουν σφραγίσει τη γραφίδα του. Βιβλίο για όλους.

Πρωταγωνιστής ένας δημοσιογράφος. Ατελής πολιτικά, επαγγελματικά, συναισθηματικά. Πορεύεται κυρίως με το πολιτικό ένστικτο που απέκτησε λόγω επαγγέλματος. Εργαζόμενος σε μια επαρχιακή εφημερίδα έχει κατανοήσει όλο το πλέγμα λειτουργίας των Μ.Μ.Ε. Η προπαγάνδα, η κατασκευασμένη είδηση, η διαπλοκή, η διαφθορά, η άνωθεν εντολή αποτελεί την καθημερινή δημοσιογραφία μακριά και πέρα απ’ αυτό, που το Σύνταγμα ορίζει ως ενημέρωση των πολιτών. Η κατάπτωση της αξιοπρέπειάς του μέσω της αφαίρεσης εργασιακών δικαιωμάτων, τον οδηγεί σε εργασία χωρίς ερευνητική διάθεση και δημιουργία. Δουλεύει με τυποποιημένους κανόνες και πάντα με την εποπτεία της αρχισυνταξίας. Η ανάγκη του μικρού μισθού του τον αναγκάζει να αποδεχτεί τη μιζέρια και φυσικά ούτε ίχνος για ατομική ή συλλογική διεκδίκηση μέρους της ζωής του. Μόνη του παρηγοριά η εντιμότητα του, αυτή που τον άφησε ακόμη στο εξωτερικό ρεπορτάζ κι όχι στις ζεστές και βολεμένες καρέκλες των γραφείων. Έχοντας περάσει τα δεύτερα –άντα, είναι ένας τάχατες εργένης, μιας και τη σχέση που διατηρεί κι αποτελεί τη μόνιμη σκοτούρα του, δεν την επισημοποιεί, προβάλλοντας ως εμπόδιο το μισθό του και το μισθό της. Δεν τολμά να τη διαλύσει, γιατί η μοναξιά σ’ αυτή την ηλικία είναι επώδυνη. Ευτυχώς, εμφανίζονται τα γαλάζια εκφραστικά μάτια και τα ξανθά μαλλιά της συμβολαιογράφου, για να τον τραβήξουν στον δρόμο τους. Μπορεί η παρουσία του, να διατρέχει όλο το κείμενο, αλλά δεν κινεί τα νήματα της ιστορίας, ακολουθεί το μυαλό και τα θέλω της νέας αγαπημένης του.

Ο θάνατος σε τροχαίο του επιχειρηματία Χαρίτογλου κι ο σοβαρός τραυματισμός του βουλευτή κι εκκολαπτόμενου υπουργού, γιου του, τον υποχρεώνει να συντάξει σε σειρές την αγιογραφία του θανόντος. Υπαίτιος του δυστυχήματος ένας Βούλγαρος οδηγός νταλίκας. Θεοσεβούμενος, άγιος άνθρωπος, νοικοκύρης, κιμπάρης οι μαρτυρίες των ευεργετημένων – εξαρτημένων συγχωριανών του. Εικόνα συνηθισμένη, η ευεργετική στάση όσων θέλουν να χρησιμοποιήσουν αδύναμους ανθρώπους ως πιόνια στην προσωπική τους σκακιέρα. Κι όμως κάτι υπάρχει, το λέει ο Μαρξ « η πρωταρχική καπιταλιστική συσσώρευση ήταν πάντα βουτηγμένη στο αίμα», το λέει ο γέρο Αντώνης ο κομμουνιστής που και σήμερα μένει μόνος αλλά όρθιος, ηττημένος αλλά παρών στο μαύρο πολιτικά, όπως το χαρακτηρίζει, χωριό του. Του δίνει το κουβάρι, να το ξετυλίξει κι αυτός το αφήνει.

Θα χρειαστεί ένας ολόκληρος χρόνος, στο ετήσιο μνημόσυνο, ώστε εκεί ο Αντώνης να τον πληροφορήσει για τη δράση του Χαρίτογλου την εποχή της Κατοχής και του Εμφύλιου. Τότε που ιδιοποιείται την περιουσία Εβραίων και Αριστερών. Τότε που θα αρπάξει την περιουσία του φίλου του Λαδόπουλου, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, φυλακισμένου στου Παύλου Μελά και στο Νταχάου, μαχητή του ΔΣΕ και πολιτικά εξόριστου στη Βουλγαρία.

Εντωμεταξύ, ο Βούλγαρος οδηγός πεθαίνει από καρκίνο και η Θεία Δίκη κάνει την εμφάνισή της πρώτη φορά στο κείμενο και στο μυαλό του δημοσιογράφου. Δεύτερη εμφάνιση της, στο μυαλό του γιου Χαρίτογλου, o οποίος γνώριζε το ποιόν του πατέρα του.

Αυτό το υλικό δεν μπορεί να μείνει αναξιοποίητο. Καταλυτική η συμβολή της συμβολαιογράφου. Η συνάντησή τους: δίνει διέξοδο στο συναισθηματικό του αδιέξοδο, δίνει διέξοδο στη μοναξιά της γυναίκας, στο τυποποιημένο επάγγελμα της, στη διάθεσή της ν’ αλλάξουν τα πράγματα. Η συμβολαιογράφος μαζεύει στοιχεία, τα αναλύει, οργανώνει τη δράση τους, θέτει το αστυνομικό ερώτημα μιας και το δρομολόγιο των Χαρίτογλου ήταν συγκεκριμένο και η νταλίκα οδηγούνταν σημαδεύοντας πάνω τους.

Έτσι ταξιδεύουν στη Βουλγαρία κι εκεί βρίσκουν την αλήθεια. Συναντούν την οικογένεια του οδηγού και το αφεντικό του, τον υιό Λαδόπουλο.. Άγιο άνθρωπο, ευλογημένο, μπεσαλή, ανοιχτοχέρη, γλεντζέ, σε όλη την οικουμένη, οι αδύναμοι που τους κάνουν να νιώθουν ότι έχουν ευεργετηθεί, το ίδιο λεξιλόγιο χρησιμοποιούν. Υιός Λαδόπουλος, που δεν αξιοποίησε απλά την κατάσταση που επικράτησε και σε μια νύχτα αντάλλαξε τα κομματικά βιβλιάρια με βιβλιάρια καταθέσεων, αλλά η συσσώρευση του πρωτογενή καπιταλιστικού του πλούτου ήταν βαμμένη με αίμα. Διαφορετικά η επίκληση του Μαρξ θα ήταν αλα καρτ. Η δύναμη του, μεγάλωσε το μίσος του για τους ανθρώπους που ανάγκασαν τον πατέρα του να ζήσει δύσκολα και να πεθάνει στην προσφυγιά. Η αγάπη για τον πατέρα και το ιδεολόγημα: πόσο καλός μπορεί να είσαι σ’ έναν κόσμο τόσο άδικο; τον οδηγεί στην απόδοση της δικής του Θείας δίκης, της αυτοδικίας. Έτσι, θεωρεί ότι θα αποκοπεί από το παρελθόν που κρατά πολύ, μεταχειριζόμενος ακόμη κι έναν καταδικασμένο σε θάνατο άνθρωπο, το Βούλγαρο οδηγό, εξαργυρώνοντας την ψυχή του με την οικονομική σωτηρία της οικογένειάς του. Μα ξεχνά πως το παρελθόν κρατά μια ζωή.

Μπορεί ν’ αποτελέσει, λοιπόν, η αυτοδικία την απάντηση; Μπορούν τα τελευταία λόγια του γέρο Αντώνη, η τρίτη εμφάνιση της Θείας Δίκης, «Δεν πιστεύω στη Θεία Δίκη. Απλά κρίνω ότι αυτή είναι απαραίτητη. Όταν ο φίλος σου σε καρφώνει στους Γερμανούς, όταν ακόμη και την περιουσία σου παίρνει ενώ εσύ πολεμούσες στο βουνό, τότε η παρουσία της είναι απαραίτητη», να δώσουν τη λύση;

Μπορεί η έμμεση αποδοχή της αυτοδικίας κι απ’ τους ερευνητές, να φέρει την κάθαρση; Για να εκπληρώσουν την επιθυμία του Αντώνη, δηλαδή να ξεσκεπάσουν τη σαπίλα της αστικής κοινωνίας, χωρίς ν’ αποκαλύψουν τους ενόχους, επιλέγουν τη γραφή ενός μυθιστορήματος, όπου τα πραγματικά γεγονότα εμπλέκονται με το μύθο.

Να γιατί τούτο το βιβλίο, δεν τελειώνει με το τέλος του.

Δημοφιλείς αναρτήσεις